Holstein ineklerde anne laktasyon sırasının, yavrularda; süt ve döl verimi performansları, buzağılık dönemi hastalık insidensi ve sürüde kalma süresine etkisi

Anne paritenin üreme ve süt üretimi parametreleri üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut bilgiler belirsizdir ve anne paritenin buzağı süresi hastalık insidansı ve ömrü üzerindeki etkileri hakkında daha az bilgi mevcuttur. Bu çalışma, Holştayn süt ineklerinde buzağı süresi hastalıkları insidansı, süt verimi ve üreme parametreleri ve yavruların ömrü üzerindeki anne paritenin etkisini araştırmayı amaçlamıştır. Veriler, Türkiye'nin Karacabey-Bursa ilçesinde bulunan bir süt çiftliğinden elde edilmiştir. Tüm veriler organize edildi ve istatistiksel analize tabi tutuldu ve tüm ilk laktasyon sütü üretimi (pik verimi, pike kadar geçen gün sayısı, 100 günlük verimi ve 305 günlük verimi), üreme (ilk tohumlama yaşı, tohumlamalar sayı) ve düvelerinin sürüde kalma süresi arasında korelasyonlar kuruldu. Tüm parite buzağılarda, buzağı süresi hastalıklarının insidansı ortalama %16,8 idi ve anne paritesi arttıkça oranı azaldı (p<0,01). İlk tohumlama yaşı, tohumlama sayısı bir düve olarak gebelik süresi ve pik süt verimi, pik verime kadar geçen süresi, 100 günlük süt verimi, 305 günlük süt verimi tüm parite düvelerin ilk laktasyonunda ortalama sırasıyla 481-gün, 1,67; 274-d; 46,06 L; 67,50-d; 3611,93 L ve 9588,47 L idi. Tüm bu düvelerin üreme ve ilk laktasyon sütü üretim parametreleri üzerinde paritelerinin anlamlı olmayan (p>0.05) etkisi bulunmuştur. Sürüde kalma süresi ve düvelerin incelenen parametreleri ile üreme ve süt üretimi için önemli olmayan bir ilişki kurulmuştur. Uzun ömür, birinci, ikinci ve üçüncü parite sürüde kalma süresi yavruları için sırasıyla ortalama 32,43; 27,93 ve 26,57 aydı, ancak parite içindeki tüm pariteler için sonuçlar anlamlı değildi (p>0,05). Annenin sürüde kalma süresi ile yavrunın sürüde kalma süresi arasında anlamlı olmayan (p>0,05) bir ilişki bulundu. Araştırılan sürüden çıkarma nedenleri arasında üreme hastalıkları birincil sürüden çıkarma nedeni (%28,9) olurken, bunu düşük üretim (%8,4), mastitis ve meme sorunları (%4,8), ayak sorunları (%6,0) ve abomazum displasman (%3,6) izlendi. Annenin sürüden çıkarma nedenleri ve düvelerin sürüden çıkarma nedenleri arasında anlamlı (p<0,01) pozitif bir ilişki bulduk. Anne paritenin buzağı süresindeki hastalıkları ve uzun ömür etkilediği sonucuna varılabilir, hemde ilk iki parite buzağıya ekstra bakım ödenmesi gerekir. Ancak ilk laktasyon sırasında daha iyi üreme ve üretim performansı için büyüme ve üreme kararlarına daha fazla önem verilmesi anlamlıdır.