Bursa Uludağ Üni̇versi̇ty
2.531
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
4
Enstitü
0%
DOI Oranı
Son Eklenen Tezler
Tümünü GörMermer çamurunun güneş hava ısıtıcılı sistemlerle kurutularak geri kazanım potansiyelinin araştırılması
Bu tez çalışması, mermer üretiminin çevre ile uyumlu yapılması, üretim sırasında oluşan mermer çamuru ve toz atıklarının en verimli şekilde değerlendirilmesinin araştırılması amaçlı yapılmıştır. Yapılan kaynak araştırmasıyla mermer çamuru ve toz atıklarının farklı sektörlerde alternatif ham madde olarak değerlendirilme potansiyelinin olduğu, toz formundaki atıkların yeniden kullanıma daha uygun olması nedeniyle, mermer çamurunun uygun şekilde yönetimi için öncelikle su içeriğinin azaltılması gerektiğinden, kurutma işlemi uygun görülmüştür. Kurutma teknolojisinin seçiminde küresel ölçekte çevre kirliliğine ve iklim değişikliğine neden olan fosil yakıt kaynaklı klasik kurutma teknolojileri yerine, çevre dostu, sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji kaynaklı teknolojiler değerlendirilmiştir. Bu çalışma için Güneş enerjisiyle doğal kurutma uygulama esaslı literatürde güneş hava ısıtıcılı sistem olarak tanımlanan özellikte prototip tasarlanmıştır. Tez çalışması genel olarak literatür taraması ve saha çalışmaları olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmaları üç ayrı alanda yürütülmüştür. Saha çalışmalarının ilk aşaması olan laboratuvar çalışmalarında, mermer çamuru özelliklerinin belirlenmesi amaçlı analizler yapılmış, tasarlanan prototipin mermer çamurunu kurutma performansı farklı dönemlerde test edilmiştir. İkinci aşamada prototip için belirlenen en iyi performans özellikleri doğrultusunda, sistemin gerçek bir mermer çamuru üreticisi konumundaki tesis için tasarlanması halinde tam ölçekli projelendirme çalışılmış, gerekli teknik özellikler belirlenmiş ve maliyet analizi yapılmıştır. Saha çalışmalarının üçüncü ve son aşamasında tez konusu sektörün mevcut durumunun belirlenmesi ve güneş hava ısıtıcılı sistemlerin sahada uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi için mermer atık üreticileri ve atığın kullanım potansiyelinin bulunduğu sektör temsilcileriyle görüşmeler yapılmıştır. Tez çalışmasının sonucunda, geri kazanım için güneş hava ısıtıcılı sistemin mermer çamurunun kurutulmasında verimli olduğu görülmüştür. Bu çalışma ile atık yönetiminde yenilenebilir enerji destekli geri kazanım uygulamalarının çevresel ve ekonomik açıdan katkılarının değerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Tehlikeli atık yönetiminde ara depolama tesislerinin işlevinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada; endüstrilerden kaynaklanan tehlikeli atıkların yönetiminde bir ara depolama tesisinin verileri ele alınmıştır. Çalışma kapsamında tehlikeli atıkların oluştuğu sektörler, atık miktarları ve maliyetleri, ülkemizin sanayi olarak yoğun kentlerinden biri olan Bursa'daki bir ara depolama tesisi verilerine dayanılarak ele alınmıştır. Atık üreticileri birçok farklı atık bertaraf ve geri kazanım firması ile anlaşmak yerine tek bir firma ile atık yönetimlerini devam ettirmek istemektedir. Bu da çevresel olarak ekolojik ayak izi ve her sevkiyatta ayrı araçlarda oluşacak emisyon miktarını azaltmakta ve bununla birlikte atık üreticisi atık taşıma esnasında uzak lokasyonlardaki taşıma riskini azaltmakta ve olası çevre kazalarının önüne geçmektedir. Atık ara depolama tesisinde ağırlıklı olarak öne çıkan başlıca kodlar; tüm sektörler için evrensel bir atık kodu olan 150202 Bursa'daki üretim sektörünün niteliği dikkate alınarak otomotiv sektöründen oluşan 120109 ve 080111 kodlu atıkların öne çıktığı bilgisi sağlanmıştır. Tekstil sektöründen kaynaklı kontamine olmuş ambalajları ifade eden 150110 atık kodlu ve endüstriyel atık suyun arıtılmasından kaynaklı 190813 atık kodlu tehlikeli atık çamurlarının da önemli bir kütle oluşturduğu görülmüştür. Bursa'da bulunan başlıca ara depolama firmalarının kendi aralarında anlaşmaya vardığı, atık maliyetlerini eşdeğer seyirlere çekerek rekabet düzeyini en aza indirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. 2022 yılı itibariyle yapılan petrol zamları sonrasında nakliye bedellerindeki artış ile atık ara depolama maliyetleri arasında doğrusal bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Kentlerin ve işletmelerin tehlikeli atık nitelik ve niceliklerinin belirlenmesinde ara depolama tesis verilerinin önemli vir veri kaynağı olarak kullanılması gerektiği düşünülmektedir.
Kemâl Bişr hayatı eserleri ve ses bilimine dair görüşleri
Kemâl Muhammed 'Ali BİŞR, 1921 Yılında Mısır'ın küçük bir köyünde, çiftçi bir ailede dünyaya gelmiştir. İlk, orta ve lisans eğitimini de Mısır'da almıştır. Lisansüstü eğitim için 7 yıl kadar İngiltere'de kalmıştır. Yüksek lisans ve doktorasını burada tamamlayan Bişr, Kahire Üniversitesi Dâru'l-'Ulûm Fakültesi Sami ve Doğu Dilleri İnceleme Bölümü'nde eğitim vermek üzere Mısır'a dönmüştür. Yaşadığı dönemin en tanınmış Arap dil bilimcilerinden biri olan Bişr, dili, gelişimi bakımından canlı bir organizmaya benzetmiştir. Bu açıdan Arapçanın hakkettiği seviyede olmadığını, Arap toplumunun Arapçayı hakkıyla konuşup dünyaya tanıtamadığını ifade etmiştir. Bu sebeple hayatının neredeyse tamamını Arapçayı düzgün anlatmaya ve onu eski döneminde olduğu gibi ilim ve kültür dili haline getirmeye adamıştır. Bu amaçla dönemin pek çok TV ve radyo kanallarında Arapçayı düzgün konuşma programlarına gerek sunucu gerekse de konuk olarak katılmıştır. Yine bu amaçla ülkesinde pek çok derneğin kurucu başkanlığını yapmış, bu amaca hizmet eden derneklerin üyesi olmuş ve bu gayretlerine karşılık olarak pek çok değerli ödüle layık görülmüştür. En başarılı eserlerini ses bilim alanında veren Bişr, bu alanda yazmış olduğu 'İlmü'l-Asvât adlı kitabı son dönemde Arap dilinde yazılmış, bu alandaki en önemli eser olarak kabul edilmiştir.
Vesîle-nâme (Dil incelemesi-metin-dizin)
Şeyhoğlu Derviş Osman'ın eseri "Vesįle-nâme", Koç Üniversitesi Kütüphanesi Yazma no: MS 135 / 79, BP 189.V47'de kayıtlıdır. Josephine Powell tarafından bağışlanan bu eserin tespit edilebilen tek nüshası, mezkûr kütüphanenin Nesteren ve Fuat Bayramoğlu Nadir Eserler Odası'nda bulunmaktadır. Halveti tarikatına mensup Şeyhoğlu Derviş Osman'ın kaleme aldığı Vesįle-nâme, dinî ve didaktik bir eserdir. Tarikat adabından bahsedilen bu eserde halk hikâyeleriyle zenginleştirilerek dinî bilgilere yer verilmiştir. Verilen bu bilgiler, hadis ve ayetlerle de desteklenmiştir. Eserin dili, sade olmasının yanı sıra 18. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin konuşma dilini yansıtması bakımından önemlidir. Eser, hem söz varlığı ve dil özellikleri hem de ele aldığı konu bakımından kültürel hazineye kazandırılması amaçlanmıştır. Vesįle-nâme adlı bu eser üzerine yapılan çalışma, giriş ve sonuç bölümü hariç beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Şeyhoğlu Derviş Osman'ın hayatı, eseri, çalışmanın konusu ve amacı, eserin künyesi, konusu ve önemi; ayrıca eserin hazırlanmasında kullanılan yöntem hakkında bilgiler verilmiştir. 18. yüzyılda kullanılan Türkçenin, özellikle konuşma dilinin daha iyi anlaşılabilmesine katkı sağlamak amacıyla dil incelemesi yapılmıştır. Eserin yazımının yanında ses ve yapı bilgisi özellikleri de incelenmiştir. Öncelikle yazım bölümünde, eserdeki ünlülerin ve ünsüzlerin kalın ve ince sıraya göre yazılışları verilmiş; daha sonra ses bilgisi bölümünde, ünlü - ünsüz uyumları ve ses olayları gösterilmiştir. Üçüncü bölümde biçim bilgisi başlığı altında, yapım ekleri, çekim ekleri, sıfatlar, zamirler, zarflar ve edatlar örneklerle açıklanmıştır. Dördüncü bölüm olan metin bölümünde ise Vesįle-nâme'nin çevri yazılı metni verilmiştir. Beşinci bölüm olan dizin kısmında "TürkSözDiz" programından yararlanılarak metindeki kelimelerin alfabetik sıraya göre dizini oluşturulmuştur. Eserin ve yazıldığı dönem olan 18. yüzyıl Türkçesinin söz varlığını ortaya koymak ve katkı sağlamak için bu söz dizini hazırlanmıştır. Dizindeki kelimeler ve kelime grupları, metindeki sayfa ve satır numarası ile belirtilmiş ve metne bağlı kalınarak anlamları verilmiş; dizin bölümünden sonra kişi adları dizini de oluşturulmuştur. Eserin sonuç bölümünden sonra, çalışmada başvurulan kaynaklara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Türkçesi, Tasavvuf, Halvetîlik, Metin, Yazım, Ses Bilgisi, Biçim Bilgisi, Dizin
Eski Uygur hukuk vesikalarının söz dizimi
Eski Uygur Türkçesiyle yazılmış Eski Uygur Hukuk Vesikaları'nın söz dizimi incelemesini içeren bu çalışma "Kavramların İşaretlenmesi", "İsim ve Fiil Tabanları" ve "Kavram İlişkileri" olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. "Kavram İlişkileri"ne hazırlık niteliğinde olan "Kavramların İşaretlenmesi" bölümünde kök, köken ve gövde hâlindeki ögelerle birden fazla anlam ögesiyle kurulmuş genel anlamlı ögeler ve kişi, boy, kavim, millet, devlet, yer adları dikkatlere sunulmuştur. "İsim ve Fiil Tabanları" bölümünde ise isimler; teklik, çokluk, genellik, fiiller; olumluluk, olumsuzluk, genellik özelliklerine göre incelenmiştir. Çalışmanın "Kavram İlişkileri" bölümü "Çekimli Yapılar", "Belirtili Tamlamalar" ve "Cümle" başlıklarından oluşmaktadır. "Çekimli Yapılar" bölümünde isim ve fiil işletimi, "Belirtili Tamlamalar" bölümünde belirtili isim ve sıfat tamlamaları, "Cümle" bölümünde ise cümlenin ögeleri, cümlelerin ve cümle kalıplarının (192 farklı kalıpla yapılmış 916 cümle) kendi grupları ve genel toplam içindeki sıklık değerleri detaylı bir biçimde sunulmuştur. Çalışmanın sonunda söz dizimi incelemesinin yapıldığı Eski Uygur Hukuk Vesikaları'nın translitere edilmiş hâli, vesikaların Türkiye Türkçesine aktarımları ve konuyla ilgili detaylı bir kaynakçaya yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Eski Uygur Hukuk Vesikaları, Eski Uygur Türkçesi, Eski Türk Dili, söz dizimi.
Ortaokul öğrencilerinde ADDIE Öğretim Tasarımı Modeli temelli sosyal katılım becerisinin geliştirilmesi
Demokratik ve katılımcı bir toplum oluşturmada bireylerin küçük yaşlardan itibaren içinde yaşadıkları toplumla sağlam bağlar kurmaları çok önemlidir. Bireylerin yakın çevresinden başlayarak önce ulusal sonra küresel sorunlara karşı farkındalıklarının geliştirilmesi ve bu sorunların çözümünde bilinçli hareket etmesi gelişmiş ülkelerin eğitim politikalarının temel amaçlarından birini oluşturmaktadır. Bu amaca hizmet etmek için de bireylere sosyal bilgiler dersi kapsamında sosyal katılım becerisi kazandırmak çok önemlidir. Mevcut araştırmada, ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin ADDIE öğretim tasarım modeli temelinde sosyal katılım becerilerinin geliştirilmesini tasarlanmıştır. Bu kapsamda öğretim tasarım modelinin aşamaları olan Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama ve Değerlendirme süreçleri takip edilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda öncelikle ADDIE öğretim tasarım modeli temelinde sosyal katılım becerisinin geliştirilmesi sürecinde yaşanan problemleri saptamaya yönelik ihtiyaç analizinin yapılması, daha sonra sosyal katılım becerilerini geliştirmeye yönelik etkinliklerin tasarlanması, tasarlanan etkinliklerin geliştirilmesi ve uygulanması, son olarak da tüm sürecin değerlendirilmesi olmak üzere beş aşamadan oluşmaktadır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı tercih edilmiştir. Araştırmada analiz ve değerlendirme aşamalarında durum çalışması yapılmış; tasarım, geliştirme ve uygulama aşamaları ise etkinlik temelli ve sorun merkezli öğretim tasarım modelleri şeklinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Kocaeli İli Gölcük İlçe' sinde bulunan sosyal bilgiler öğretmenleri ve ortaokul 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Analiz aşamasında 2020-2021 eğitim öğretim yılı içerisinde 48 sosyal bilgiler öğretmeni ve 537 ortaokul 5. sınıf öğrencisi ile; diğer aşamalarda ise 2021-2022 eğitim-öğretim yılının güz döneminde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 22 beşinci sınıf öğrencisi ile çalışılmıştır. Araştırma kapsamında veri toplama araçlarından ölçek, yarı yapılandırılmış görüşme formları, ön bilgi soru formu, sosyal katılım beceri testi, öğrenci etkinlik değerlendirme formu ve rubrik kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programından, nitel verilerin analizinde ise MAXQDA 20 programından faydalanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre ADDIE öğretim tasarım modeli temelinde ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin sosyal katılım becerisine yönelik yapılan etkinlikler sonucunda farkındalıklarının arttığı, toplumsal sorunlara karşı bilinçlendikleri, sivil toplum kuruluşlarına olan bakış açılarının olumlu yönde değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin sosyal katılım beceri testlerinden aldıkları ön test-son test puanlarında anlamlı bir farkın olduğu sonucuna ulaşılmıştır.