Zemin türünün kuru birim hacim ağırlık içsel sürtünme açısı ilişkisine etkisi

Zeminler doğada sadece doygun halde değil, aynı zamanda kısmen doygun veya kuru halde bulunabilir. Kayma dayanımı, zemin kütlesinin yapısal yükler altında stabilitesini kontrol eden, zeminin göçme gerçekleşmeden karşı koyabileceği en büyük dayanım kayma gerilmesi olarak tanımlanmaktadır. İçsel sürtünme açısı ve kohezyon gibi zeminin kayma parametreleri hem arazi hem de laboratuvar deneyleri ile elde edilebilmektedir. Laboratuvarda, zeminlerin içsel sürtünme açısını ve kohezyon değerlerini belirlemek için yapılan en yaygın deneylerden biri direk kesme deneyidir. Bu çalışma kapsamında, tamamen kuru zeminlerin dayanım parametrelerinin, farklı relatif sıkılıklar ve normal gerilmelerdeki değişimleri incelenmiştir. Kumun kohezyonunun sıfır olduğu varsayımı ile karşılaştırma yalnızca içsel sürtünme açısına bağlı olarak yapılmıştır. Elde edilen kayma mukavemeti açısı değerleri ile rölatif sıkılık ve normal gerilme ilişkisi, zemin tane çapı değişimi parametresi de göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Bu çalışmada dört farklı kum türü kullanılmıştır. Etkileri analiz etmek için, ortalama dane çapı (D50), üniformluk katsayısı (Cu) ve eğrilik katsayısı (Cc) gibi kumların temel özellikleri kullanılmıştır. Doğrudan kesme testlerinden elde edilen sonuçlar, iyi derecelendirilmiş kumun içsel sürtünme açısının, kötü derecelendirilmiş kumdan daha yüksek olduğunu göstermektedir. İçsel sürtünme açısı genellikle ortalama dane çapı ve rölatif sıkılık (Dr) arttıkça artmıştır. İçsel sürtünme açısının tane büyüklüğü, kum tipi, rölatif sıkılık ve uygulanan normal gerilmeye bağlı olarak değiştiği görülmüştür. Numunelerin test edildiği rölatif sıkılıklarda, içsel sürtünme açısı gibi fiziksel özelliklerin artışını içeren normal gerilmedeki artışla birlikte maksimum ve artık kayma gerilmesinde de bir artış olduğu görülmüştür.