Ebeveyn inanışlarının Türk ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları üzerindeki etkisi: Çocuk özelliklerinin düzenleyici rolü

Güncel tez çalışmasının amacı, ebeveyn inanışlarının Türk ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları üzerindeki yordayıcı etkisini ve bu ilişkide çocuğa dair özelliklerin düzenleyici rolünü incelemektir. Geçmiş literatür ebeveynlerin çocukların duygularına dair inanışlarının olumlu ve olumsuz duygu sosyalleştirme üzerindeki etkisini ortaya koymasına rağmen ebeveynlerin sahip olduğu çocukların doğası ve çocuk yetiştirme hakkındaki genel inanışların rolü ve bu ilişkideki potansiyel düzenleyici faktörler yeterince araştırılmamıştır. TÜBİTAK (1003- 118K050) projesi kapsamında Türkiye örneklemini temsil eden 4-17 yaş arası çocuğa sahip 1399 ebeveynden veri toplanmıştır. Çalışma kapsamında geliştirilen Ebeveynlik İnanışları Ölçeği, Genişletilmiş Çocukların Duygularına Verilen Tepkiler Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Ölçeği ve EAS Çocuk Mizacı Ölçeği tamamlanmıştır. Gerçekleştirilen regresyon analizleri ebeveynlik inanışlarının hem olumlu hem de olumsuz duygu sosyalleştirme davranışlarını anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Ayrıca, çocuğa dair yaş, uyum ve mizaç özelliklerinin ebeveynlik inanışlarıyla anlamlı düzeyde etkileştiği görülmüştür. Kısıtlayıcı ebeveynlik inanışları ve olumsuz duygu sosyalleştirme arasındaki pozitif ilişkinin çocuğun yaşı arttıkça güçlendiği gözlemlenmiştir. Çocuğun uyum düzeyi ve sahip olduğu mizaç özelliklerinin de ebeveyn inanışlarının duygu sosyalleştirme davranışı üzerindeki yordayıcı gücü üzerinde anlamlı etkiler gösterdiği saptanmıştır. Mevcut bulgular, kültürel değerler ve amaçlar ile çocuğa dair özelliklerin ebeveynlik inanış ve davranışlarına olası etkileri üzerinden tartışılmıştır.