Endülüs Emevi Devleti halifelik dönemi 929-1031

Bu tezde Endülüs Emevi Devleti'nde 929–1031 yılları arasında yaşanan Endülüs Emevi Halifeliği Dönemi anlatılacaktır. Endülüs'te halifelik dönemi, sekizinci Emevi emiri 3. Abdurrahman'ın 929 yılında Endülüs'ü üçüncü hilafet merkezi ilan etmesiyle başlayıp, 3. Hişam döneminin sonlarında 1031 yılında ilga edilmesiyle son bulan bir süreçtir. Dört ana bölüm şeklinde sunacağımız tezimizin birinci bölümü; 3. Abdurrahman Öncesi Endülüs Emevi Devleti'nin Genel Durumu (756-912), ikinci bölümü: 3. Abdurrahman Dönemi (912-961), üçüncü bölümü: 2. Hakem Dönemi (961–976), son bölümü ise, Halifeliğin Endülüs'te İlga Edilmesine Giden Süreç (976-1031) aktarılacaktır. 10. yüzyılda 3. Abdurrahman, oğlu 2. Hakem ile yükselişe geçen Endülüs Emevi Devleti 2. Hişam ve Âmirîlerin idaresinden sonra duruklama, ardından da yıkılma evresine girecektir. 11. yüzyılın ilk çeyreğinde Endülüs'te yaşanan iç karışıklıklar ve buhran sonrasında çeşitli bölge ve mahalli eşrafın bağımsızlıklarını ilan etmeleriyle birlikte, Emevi halifeliği sadece Kurtuba ve çevresinde kalmıştı. İktidara geçen halifeler bu durumu önemsemeyerek hiçbir tedbir almıyorlardı. Kurtuba halkı Emevilere karşı ayaklanarak Vezir Ebu Hazm Cehver b. Muhammed'in desteğiyle, halifelik makamının fonksiyonlarını yitirdiğinin ve artık değerinden çok sıkıntıya yol açtığının kanaatine vararak halifeliği ilga ederek Emevileri Kurtuba'dan sürdüler. Halkın ısrarı üzerine Vezir Ebu Hazm Cehver b. Muhammed 1031 yılının başlarında Kurtuba yönetimini ele aldı. Kurtuba'nın yakın şehirlerini de sınırları içerisine alan Cehveriler hanedanını kurmuş oldu. Böylelikle Endülüs halkı, 929 yılında istekli bir şekilde benimsedikleri hilafeti yine istekli bir şekilde son vermiş oldu. Emevi ailesi tarih sahnesinden böylelikle silinmiş oldu.