Ensefalit hastalarında diffüzyon ağırlıklı görüntülemenin önemi ve lezyon yaygınlığının manyetik rezonans görüntüleme ile topografik analizi

Amaç: Çalışmamızda, ensefalit hastalarında lezyonu göstermede diffüzyon görüntülemenin etkinliğini, ADC değerleri ile klinik tablonun başlangıç süresi, hastanın kliniği ve lezyon yaygınlığı arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçladık. Gereç-yöntem: Kasım 2009-Nisan 2015 tarihleri arasında Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Bölümü'nde ensefalit ön tanısı ile standart protokolde beyin manyetik rezonans (MR) tetkiki yapılan ve ensefalit lehine lezyon saptanan, yaşları 0-85 yaşları arasında değişen, 15 erkek ve 2 kadın hasta olmak üzere toplam 17 hasta çalışmaya dahil edildi. İnceleme 1,5 Tesla Philips Intera Pulsar (Philips Intera Pulsar, Philips Medical Systems, Hollanda) MR cihazı ile yapıldı. Hastaların semptomları başlangıcından itibaren beyin MR çekimine dek olan süre göz önüne alınarak hastalar gruplandırıldı. Bu süre 0-2 gün arasında olanlar Grup I, 3-7 gün arasında olanlar Grup II, 8 ve üzeri olanlar Grup III olarak sınıflandırıldı. Grup I 5 hasta, grup II ve III 6 hastadan oluşmaktaydı. Her hastanın ensefalit lezyonundan ADC haritasında ölçümler yapıldı ve kaydedildi. Ayrıca, hastaların topografik analiz skorlama ile lezyon yaygınlığı hesaplandı ve sonuçların hem birbiriyle hem de hastanın derin gri cevher tutulumu, kliniği ve geliş süresi ile aralarındaki ilişkiye bakıldı. Bulgular: Klinik, beyin omurilik sıvısı (BOS) bulguları ve radyolojik olarak ensefalit tanısı alan ve süreye göre gruplandırılan hastaların ADC ölçümlerinde; Grup I ortalama ADC değeri 0,988 ± 0,335 mm2/sn, grup II ortalama ADC değeri 1,045 ± 0,347 mm2/sn, grup III ortalama ADC değeri 1,451 ± 0,225 mm2/sn olarak bulundu. ADC değerlerinin geliş süresiyle arasındaki ilişki ve hastaların klinikleri ile derin gri cevher tutulumu arasındaki ilkişki istatiksel olarak anlamlı bulundu.Hastaların ilk geliş ADC değerleri ile lezyonun tutulum yaygınlığı arasında orta düzeyde negatif yönlü korelasyon bulundu. Hastaların geliş süreleri ile lezyonun yaygınlığı arasındaki ilişkiye bakıldığında, istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı. Hastaların geliş süresi ve ADC değerleri ile derin gri cevher tutulumu arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı. Hastaların geliş ADC değerleri ve ADC serideki beyin parankim tutulum yaygınlıkları ile hastaların klinikleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı. Diffüzyon ve FLAIR A seride lezyon tutulumuna bakıldığında; iki sekans arasında, tutualan alan boyutu olarak anlamlı farklılık izlenmezken, erken dönemde diffüzyon ağırlıklı görüntülerin (DAG) lezyonu göstermede FLAIR A seriden, istatiksel olarak anlamlı olmasa da daha değerli olduğu bulundu. Geç dönemde lezyonu net göstermede FLAIR A serinin DAG'a göre bariz üstünlüğünün olduğunu gördük. Süre gözetmeksizin derin gri cevher tutulumunu FLAIR A serinin DAG'a göre daha net gösterdiği bulundu. Sonuç:Çalışmamızda istatiksel olarak anlamlı çıkmasa da DAG'ın erken safhadaki ensefalitik lezyonu göstermede konvansiyonel sekanslara göre üstün olduğu görüldü. Konvansiyonel MR sekansları ensefalitin erken safhasında ensefalitik lezyonu göstermede yetersiz kalabilmektedir. Erken tanı ve tadavinin mortalite ve morbidite üzerindeki etkisinin bu denli fazla olduğu bir hastalığın tanısının en erken şekilde konulması ve tedavisinin başlanması gerekmektedir. Ensefalit şüphesi bulunan olgularda ilk yaklaşımda görüntüleme modalitelerine DAG'ın da eklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz.