Yaşam döngüsü analizi yöntemiyle zeytinyağı endüstrisinde çevresel yüklerin ve kaynak tüketiminin değerlendirilmesi

Türkiye, önde gelen zeytinyağı üreticisi olan bir ülke olması sebebiyle zeytinyağı üretiminin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmada, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) metodolojisi kullanılarak zeytinyağı üretiminin çevresel etkileri "beşikten kapıya" yaklaşımıyla kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Aynı zamanda, iki ve üç fazlı ekstraksiyon teknolojilerinin çevresel performanslarını karşılaştırmış, üretimdeki gübrelemenin önemini değerlendirmiş, atık yönetimindeki temiz enerji kullanımının çevresel etkilerini ele almış ve çalışma Türkiye'nin 2030 İklim Değişikliği ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleriyle ilişkilendirmiştir. Çalışmada aynı zamanda, tarımsal süreç AB Yeşil Mutabakatı çerçevesindeki "Çiftlikten Çatala Stratejisi" stratejisine dayandırarak analiz edilmiştir. Ek olarak, atık yönetimi süreçleri ve enerji geri kazanımı süreçleri değerlendirilmiştir. Bu analizler, sürdürülebilir tarım uygulamalarının sızma zeytinyağı üretimine potansiyel katkılarını ve zeytinyağı üretiminin çevresel performansını artırmak için yapılacak önemli adımları vurgulamayı amaçlamaktadır. YDD çalışmasının sonuçları, küresel ısınma potansiyeli, abiyotik tükenme, ötrifikasyon ve sucul ekotoksisiteye olan çevresel etkileri incelenmiştir. Çalışmada, tarım, sızma zeytinyağı üretimi ve atık yönetimi aşamaları değerlendirilmiş olup en yüksek çevresel etkiye sahip olan aşamalar analiz edimiştir. Analiz sonuçları, tarım aşamasının çevresel etkilerin en yüksek olduğu süreç olduğunu, elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının artırılmasının 1 kg paketlenmemiş sızma zeytinyağı üretiminin çevresel performansını iyileştirdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, 2 fazlı ekstraksiyon yönteminin çevresel açıdan daha avantajlı sonuçlar verdiği, atık yönetimi süreçlerinde enerji geri kazanımının önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Farklı senaryolardaan elde edilen bulgular, zeytinyağı üretimi ile ilişkili negatif çevresel etkilerin azaltılması için temiz enerji sistemlerine yönelik ve iyileştirilmiş tarımsal uygulamaların benimsenmesinin ve endüstriyel optimizasyonların gerekliliğini vurgulamaktadır.