Faiz ve döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisi

Türkiye'de son dönemlerde yaşanan ekonomik dalgalanmaların neticesinde birçok tartışma ortaya çıkmıştır. Ülke ekonomilerinin temel yapı taşları olan faiz oranı, enflasyon oranı ve döviz kurlarının birbirlerini etkilemeleri üzerine tartışmalar Türkiye'nin yaklaşık son 10 yılına damga vurmuştur. 2014 yılında dönemin başbakanı tarafından ortaya atılan ''Faiz sebep, enflasyon sonuç'' iddiası adeta bu tartışmaların fitilini ateşlemiştir. Bu iddianın ardından geçen zamanda 2014-2017 yılları arasında enflasyon tek haneli bir seyir izlerken, faiz oranları ise 2014-2018 aralığında tek haneli rakamlarda açıklanmaktaydı. TL/Dolar paritesinin çift hanelere ulaşması ise diğer iki parametreye göre biraz daha geç olmuştur. 2017 yılından önce enflasyon rakamları %6-%9 aralığında değişmekte iken 2017 yılı Şubat ayı itibariyle çift haneli sayılara ulaşmış, 2018 yılının ikinci çeyreğinden itibaren ise %20'lerin üzerine çıkmıştır. Bu süreçte faiz oranı ise 2018 yılının ilk yarısına kadar %8 bandındayken, üçüncü çeyrekten itibaren çift haneli rakamlara çıkmış, %24 seviyelerine kadar yükselerek üç katlık bir artış yaşamıştır. TL/Dolar paritesinde ise 2018 yılında Türkiye'de yaşanan Rahip Burunson olayı kritik bir eşiktir. Söz konusu olayın yaşanması ile birlikte paritede aylık ortalama 0,52 TL'lik bir artış meydana gelmiş, yaşanan artışlar 2021 yılı Kasım ayı itibariyle de çift haneli sayılara ulaşmıştır. 2014 yılında dönemin başbakanı tarafından ortaya atılan iddianın üzerinden 10 yıl geçmiş ve söz konusu parametrelerde döviz kurunda yaklaşık olarak %1800, enflasyon ve faiz oranlarında ise yaklaşık %800'lük bir artış yaşanmıştır. Bu çalışmada incelenen dönem itibariyle enflasyonda yaşanan artışın sebeplerine dair bulgular elde edilmeye çalışılmıştır. Söz konusu çalışma 2014:01-2024:03 tarihleri arasını kapsamaktadır. Yapılan ampirik çalışmada ARDL, DFGLS, KPSS ve Philips Perron birim kök testleri uygulanmış, bu testlerin sonucunda OLS testi yapılarak parametreler arasındaki kısa dönemli katsayı tahmini ile analiz sonuçlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Enflasyon, faiz, döviz kuru