Finansal teknoloji şirketlerinin performans değerlendirmesi

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan büyük gelişmeler, internet teknolojilerinin hızlı bir şekilde gelişimi ve yaygınlaşması ve sektördeki inovatif yaklaşımlar finans ve bankacılık alanını büyük ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler sonucunda "FinTech" sektörü ortaya çıkmış ve FinTech şirketleri finans alanında köklü değişimlere sebep olmuştur. FinTech şirketleri dinamik ve müşteri odaklı yapıları, inovatif yaklaşımları ve yenilikçi iş modelleri ile sektörde önemli bir yer edinmiştir. FinTech şirketleri, finansal ürünleri ve hizmetleri yenilikçi yöntemlerle daha hızlı, kolay ve verimli bir şekilde sunan ve bunları yaparken teknolojiden faydalanan şirketler olarak tanımlanabilir. FinTech şirketleri bankacılık, finans, borsa, online ödeme, yatırım, finans yönetimi, varlık yönetimi, kurumsal finans, sigortacılık, derecelendirme ve kitlesel fonlama gibi çok farklı sektörlerde ve alt-sektörlerde faaliyet göstermektedir. FinTech şirketleri, özellikle 2008 küresel ekonomik krizden sonra dünya genelinde hızla büyümüş ve çok büyük yatırımlar almıştır. FinTech şirketleri, sektördeki önemli gelişmeler ve büyük yatırımlar sayesinde geleneksel finans şirketlerinin karşısında önemli rakipler olarak sektörde büyük etkiler yaratmıştır. Öte yandan finans sektörünü yeni bir gelir kaynağı olarak gören büyük teknoloji şirketleri de FinTech şirketlerinin rakipleri konumundadır. Son yıllarda finans sektöründeki aktörler arasındaki rekabet daha da yoğunlaşmıştır. FinTech şirketleri bu yoğun ve zorlu rekabet ortamında hem geleneksel finans şirketleriyle hem de finans sektörüne adım atan büyük teknoloji şirketleriyle rekabet ederken gelişme ve büyüme çabası içerisindedir. Çok hızlı gelişen ve rekabetin yoğun ve zorlu olduğu sektörde, büyük finans ve teknoloji şirketleri ile rekabet etmeye çalışan fintech şirketleri için etkinlik çok önemli bir performans göstergesidir. FinTech şirketlerinin etkinlik ölçümü mevcut durumunun belirlenmesi ve geleceğe yönelik planların yapılması konusunda yol gösterici olup fintech şirketleri için rakipleri karşısında sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmeleri açısından çok önemli bir süreçtir. Bu bağlamda bu tezde FinTech şirketlerinin etkinlik performansının ölçülmesi ve incelenmesi amaçlanmıştır. Etkinlik ölçümü sürecinde Veri Zarflama Analizi kullanılmıştır. Veri Zarflama Analizi, birden fazla girdiyi birden fazla çıktıya dönüştüren benzer birimlerin etkinliklerinin ölçülmesi amacıyla kullanılan bir yöntemdir. İki aşamalı veri zarflama analizi modeli kurularak fintech şirketlerinin "kârlılık", "pazarlanabilirlik" ve "genel süreç" etkinlikleri ölçülmüş ve incelenmiştir. Analizlere, Amerika Birleşik Devletleri'nde halka açık finansal teknoloji şirketlerinin performansını izlemek için tasarlanmış olan KBW Nasdaq Finansal Teknoloji Endeksi'nde yer alan fintech şirketleri dâhil edilmiştir. Veri Zarflama Analizi yapılırken ilk aşamada örnekleme dâhil edilen tüm fintech şirketleri birlikte ele alınarak etkinlik ölçümü yapılmıştır. Daha sonra örneklemde yer alan fintech şirketleri alt-sektörlere ayrılarak alt-sektör bazlı etkinlik ölçümü ve incelenmesi yapılmıştır.