Fizik öğretmenlerinin pedagojik alan bilgi (PAB) gelişimi

Bu çalışmada, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Bölümü Fizik öğretmen adaylarının alan bilgisi eğitiminden sonra Elektrik ve Manyetizma konusunda PAB gelişimlerini incelemek amaçlanmıştır. Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin PAB'lerini inceleyen ve betimsel boyuna-gelişimci araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmanın katılımcılarını, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Fizik Öğretmenliği programına, alan bilgisi eğitimini tamamlamış ve 2007?2008 bahar döneminde eğitim fakültesinde alan eğitimi derslerine devam eden 6 öğretmen adayı ile Trabzon il merkezi ve ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı çeşitli liselerde görev yapan 6 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama araçları olarak PAB testi, gözlem, ders planları ve mülakatlar kullanılmıştır. Katılımcıların PAB'lerinin, Alan Bilgisi, Öğrenici Bilgisi, Sunum Bilgisi ve Oryantasyon bileşenlerini belirlemek için hazırlanan PAB testi, öğretmen adaylarına öğretmen yetiştirme programları sırasında dört farklı zamanda uygulanmıştır. 3 dönem süren veri toplama aşamasının son döneminde, katılımcıların öğretim uygulamaları gözlenerek, ders planlarına paralel olarak informal mülakatlar yürütülmüş ve elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışma sonuçları, PAB'nin bu dört bileşeninin birbiri ile etkileşim halinde olduğunu, geçmiş deneyim, öğretim deneyimi, öğretmen eğitimi, yazılı kaynaklar, danışman öğretmenler, okul bağlamları ve program bilgisinin PAB gelişimini etkileyen en önemli faktörler olduğunu göstermiştir. Öğretmen yetiştirme programlarında alan bilgisi eğitiminden sonra alan bilgisi bileşeninde azalama, alan eğitimi sırasında sunum çeşitleri bilgisinde artma ve oryantasyonlarda değişim ve öğretmenlik uygulamaları sırasında, öğrenici zorlukları bilgisinde artış belirlenmiştir. Öğretmenlerin PAB'lerinin tutarlı olduğu, çalışma boyunca öğretmen adaylarının PAB'nin farklı bileşenlerinde değişmeler meydana geldiği ancak bu bileşenleri öğretmenlik uygulamalarıyla birlikte bütünleştirmeye başladıkları ancak kararsız oryantasyonlar sergiledikleri sonucuna varılmıştır.