Biçimbilimsel bakımdan karmaşık Türkçe kelimelerin işlenmesinde frekans etkileri

Bu çalışmada, biçimbilimsel açıdan basit ve karmaşık Türkçe kelimelerin, anadili Türkçe olan kişilerin beyninde ne şekilde kayıtlı olduğu, çeşitli sıklık ölçütlerinin bağımsız değişken olarak kullanıldığı iki çevrimiçi deney aracılığıyla incelenmiştir. Çalışmanın ikincil bulguları şunlardır: (a) özellikle Türkçe gibi bitişimli dillerde, "sıklık" son derece karmaşık bir kavramdır; (b) farklı sıklık ölçütleri arasında yüksek korelasyon mevcuttur; (c) sıklık dağılımları her düzeyde dengesizdir; (d) dilbilgisine uygun kelimelerin ezici çoğunluğu büyük bir derlemde dahi hiç kullanılmamaktadır; (e) Türkçe gibi bitişimli bir dilde, harf dizilerinin dağılımı gibi kelime-altı alanlar üzerinde dahi biçimbilimsel yapının yoğun etkileri gözlenmektedir; (f) ruhdilbilimi deneylerinin laboratuar ortamı yerine çevrimiçi ortamda uygulanması başarılı sonuçlar vermektedir; (g) harflerin büyük veya küçük olmasının, kelime tanımadaki başarı oranı üzerinde etkisi yoktur; (h) biçimbilimsel açıdan karmaşık Türkçe kelimeler, basit kelimelere kıyasla iki kat yavaş işlenmektedir, bu ise kelime sonlarındaki ek dizilerinin kelime işleme sürecine büyük bir yük getirdiğini göstermektedir. Çalışmanın üç temel bulgusu ise şunlardır: (a) çok çeşitli diller için uzun yıllardır bilindiği üzere, daha sık kullanılan basit kelimeler, daha az kullanılan basit kelimelerden daha hızlı işlenmektedir; (b) karmaşık kelimeler muhtemelen sağdan-sola veya tek parça olarak değil, soldan-sağa işlenmektedir, ve en önemlisi, (c) insan beyni karmaşık kelimeleri işlerken ek dizilerini kullanabilmektedir, bu ise, sık kullanılan eklerin yanısıra, sık kullanılan ek dizileri için de ayrı zihinsel kayıtlar bulunduğunu düşündürmektedir.