Gaziantep geleneksel şehir dokusunda yer alan sokakların fiziki yapı özelliklerinin araştırılması

Sokaklar; çevresinde yer alan kentsel mekânları birbirine bağlayan, insanların günlük faaliyetlerini gerçekleştirdikleri mekân olarak tanımlanmaktadır. Yer aldığı şehirsel dokunun temel ögeleri olan sokakların ilk yapılanmaları yerleşmelerin tarihi kadar eski olup, M.Ö.5000 yılına dayanmaktadır. Sokakların bir mekân olduğu konusu daha çok şehirsel tasarımcılar (urban designer) tarafından ele alınmıştır. Sokak şekillenmeleri, içinde yer almış olduğu şehirsel mekânın fiziki ve sosyal yapı özellikleriyle birlikte fiziksel çevre şartlarına göre oluşmuştur. Morfolojik yapılarında, dönemlerinin mimari ve şehirsel yapılanmalarını yansıtan, kültürel miras olarak sayılan geleneksel sokak yapılarının tanınması önemlidir. Çalışmanın amacı, Gaziantep geleneksel sokakların özgün fiziki yapı özelliklerinin tespit edilmesidir. Özgün fiziki yapı özelliklerinin belirlenmesi restorasyon ve koruma çalışmalarının doğru tekniklerle, dokuya zarar vermeden yapılmasını sağlayarak sürdürülebilirliğe olanak tanımaktadır. Çalışmanın kapsamını Gaziantep geleneksel şehir dokusu içerisinde yer alan farklı topoğrafik özelliklere sahip Bey ve Suyabatmaz mahallerinden farklı niteliklere sahip 8 sokak oluşturmaktadır. Literatür çalışmasıyla elde edilen geleneksel sokakların fiziki yapı özellikleri (sokak genişliği ve uzunluğu, şekli, zemin kaplaması, yapı fonksiyonları, yapı yükseliği, parsel formları, yapı yükseliği/yol oranı, peyzaj özelliği) belirlenen sokakların her biri üzerinde planlar, kesitler, fotoğraflar ve saha çalışmasıyla elde dilen bulgulara dayandırılarak tablolaştırılmıştır. Çalışma sonucunda geleneksel sokak dokusu ile Bey ve Suyabatmaz mahallerinden seçilen sokakların özellikleri karşılaştırılarak Gaziantep geleneksel şehir dokusunda yer alan sokağın fiziki yapı özellikleri tespit edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Elde edilen özgün fiziki yapı özellikleri sokakların doğru yöntem ve tekniklerle korunması, sağlıklaştırma çalışmalarının yapılması ve sürdürülebilirliklerinin sağlanmasına katkı sağlayacaktır.