Geçici koruma statüsündeki Suriyeli kadınların aile planlamasına yönelik bilgi, tutum ve davranışları

Suriyeli geçici koruma altında kadınların doğurganlık özelliklerinin yanı sıra aile planlanması yöntemlerine yönelik bilgi düzeyleri, tutumları, davranışlarını ve bununla ilişkili faktörleri ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmamız kesitsel tipte bir araştırma olup Adıyaman Göçmen Sağlığı Merkezine başvuran 18-49 yaş arası kadınlar arasında yapılmıştır. Örneklem sayısı 288 kişi olarak belirlenmiştir. Veri toplanmasında literatür taraması yapılarak hazırlanan anket formu ve aile planlaması tutum ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programa (SPSS 22.0) kaydedilerek; hata kontrolleri, tablolar ve istatistiksel analizler bu program aracılığıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, sayı ve yüzde ile ifade edilmiştir. Sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma, medyan değerleri ile ifade edilmiştir. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkiler t testi, one way anova, Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis H testi ile incelenmiştir. Kategorik yapıdaki değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-Kare ve Fischer's kesin Ki-Kare testiyle incelenmiştir. Analizlerden elde edilen olası faktörler kullanılarak modern aile planlaması yöntem kullanımını öngörmede lojistik regresyon analizi kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında değerlendirilip, p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Çalışmada Suriyeli kadınların yaş ortalamasının 31,027,72, evlilik sürelerinin ortalamasının 11,787,44, ilk doğum yaşlarının ortalamasının 19,373,19, gebelik sayılarının ortalamasının 4,742,42, ortalama doğum sayılarının 3,871,98 olduğu saptandı. Suriyeli kadınların %65,3'ünün ortaokul ve altı eğitim seviyesine sahip olduğu, %93,1'inin ev hanımı, %51,4'ü 5 ve üzeri gebelik sayısına sahipti. Karşılanmamış aile planlaması ihtiyacının %21,0 olduğu, %28,5'inin düşük yaptıkları, %5,6'sının küretaj (isteyerek düşük) yaptırdığı saptandı. Katılımcıların tamamının küretajı onaylamadıklarını ve gelecekte küretaj yaptırmayacakları belirlendi. Aile planlaması tanımını katılımcıların %71,9'unun bilmediği saptandı. RİA, KOK ve kondomun en sık bilinen yöntemler olduğu saptandı. Herhangi bir zamanda modern yöntem kullanım sıklığının %51,7 olduğu saptandı. En sık kullanılan yöntemler sırasıyla RİA, KOK, kondom ve geri çekme olduğu saptandı. Çalışmamızda Suriyeli kadınların %51,0'ının yöntemler ile ilgili bilgi eksikliği olduğu, %52,4'ünün aile planlaması yöntemlerinin nereden temin edileceğini bilmediği, %27,1'inin sağlığa zararlı olacağı kaygısının olduğu, %20,0'ının yöntemleri temin etmede zorluk yaşadıkları için yöntem kullanmadıkları belirlendi. Ayrıca aile planlaması yöntemleri kullanmayanların %43,8'inin dini nedenlerden dolayı yöntem kullanmadıkları saptandı. Çalışmamızda aile planlaması yöntemi kullananların %93,0'ında kocaların karar verme sürecine dahil iken yöntem kullanmayanlarda bu oran %83,8'di. Araştırmamıza göre karşılanmamış aile planlaması ihtiyacı yüksektir. Çalışmamızda katılımcıların aile planlaması yöntemleri ile ilgili bilgi eksikliği olduğu ve yöntemlerin nereden temin edileceği bilmediği görülmüştür. Ayrıca dini nedenlerden dolayı yöntem kullanılmaması oranı yüksekti. Bu durumun çözümü için aile planlaması danışmanlık hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Aile planlaması eğitimi planlanırken erkekleri hedeflemek aile planlaması hizmetlerine erişimi iyileştirmek için çok önemlidir. Bireye özgü aile planlaması danışmanlık hizmeti verilmesi ve uygun etkili bir aile planlaması yöntemi seçilmesi sağlanmalıdır.