Geri dönüştürülmüş agregaların harç özelliklerine etkisi

İnşaat sektöründe en çok kullanılan ve en fazla atık oluşturan yapı malzemesi betondur. Beton üretiminde büyük oranda doğal kaynaklar kullanılmaktadır. Beton üretimiyle beraber kullanılan agrega miktarı artmakta ve bunun sonucunda kullanılabilir agrega rezervleri zamanla tükenmektedir. Bunun sonucunda da agrega ihtiyacının temininde sıkıntıların oluşacağı aşikârdır. Bu nedenle özellikle beton kullanımının fazla olduğu yerleşim bölgelerinde agrega temini için yeni çareler gerekmektedir. Doğal kaynaklar zamanla tükenirken, kentsel dönüşüm ve yeniden yapılaşma ile beraber çevresel kirlilik artmaktadır. Bu sebepten sürdürülebilir hayatta inşaat yıkıntı atıklarının çevreye verdiği zararı göz önüne aldığımızda geri kazanılmış agreganın kullanılması zorunlu kılınmaktadır. Beton endüstrisinde geri dönüşümlü malzeme kullanımı, tabii hammadde kullanımını azaltacağından dolayı ve aynı zamanda çevresel atıkları da en aza indireceği için iyi bir çözüm olacaktır. Yapılan bu çalışmada, beton atıklarından çeşitli işlemler sonucu elde edilen iri ve ince agreganın geri dönüşüm agregası olarak harç üretiminde kullanım olanakları araştırılmıştır. Geri dönüştürülmüş agregaların harç üretimine etkisinin gözden geçirildiği bu çalışmada standart CEN kumu yerine, %0, %25, %50, %75 ve %100 oranlarında geri dönüştürülmüş beton agregası (GDA) kullanılarak harç numuneler oluşturulmuştur. Üretilen harçlar, kalıplara doldurularak katılaşması için 24 saat beklenmiştir. Daha sonra kalıptan çıkarılan numunelere hava kürü uygulanmıştır. Üretilen harç numuneleri üzerinde kıvam tayini, birim hacim ağırlık, eğilme ve basınç dayanımı, ultrases geçiş süresi, su-emme oranı, kapilarite, aşınma (böhme) deneyi, elastisite modülü tayini ve donma-çözülme incelemeleri yapılmıştır. GDA oranının artması ile birlikte, numunelerin basınç ve eğilme dayanımları azalmıştır. GDA oranının artmasıyla numunelerin kılcallık katsayı değerleri, su emme kapasiteleri ve kuruma büzülmeleri de artmıştır. Ayrıca GDA oranını yükseltmek aşınma dayanıklılıklarını da arttırmıştır.