Gestayonel diyabeti olan veya olmayan gebe kadınların beslenme durumlarının ve kardiyometabolik risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, gestasyonel diyabeti olan veya olmayan gebe kadınların kardiyometabolik risk faktörlerini ve beslenme durumlarını değerlendirmektir. Çalışmaya, Gaziantep Cengiz Gökçek Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'ne başvuran 18-50 yaş aralığında 3. Trimester zamanındaki bireyler dahil edilmiştir (50 gestasyonel gebe, 50 sağlıklı gebe). Araştırmaya katılan bireylerin genel özellikleri ve beslenme alışkanlıkları bir soru kağıdı ile sorgulanmıştır. Gebelerin antropometrik ölçümleri ve kan basıncı ölçümleri alınmıştır. Bireylerden birbirini izleyen 3 gün/24 saatlik besin tüketim kayıtları alınarak beslenme durumları değerlendirilmiş ve Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 puanları hesaplanmıştır. Bununla birlikte fiziksel aktivite durumlarını belirlemek amacıyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) kısa formu uygulanmıştır. Rutinde belirlenen bazı kan bulguları (açlık glukoz, insülin, HbA1c, kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit, HOMA-IR) hasta dosyasından kaydedilmiştir. Bireylerin gebelik öncesi Beden Kütle İndeksi sınıfları bakımından araştırma grupları arasında istatistiksel olarak bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Gebelik öncesi ve şu anki ağırlıkları arasındaki ağırlık değişimleri istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Bireylerin total kolesterol, LDL kolesterol ve sistolik-diastolik kan basıncı değerleri dışında glukoz, insülin, HbA1c, HDL kolesterol, trigliserit seviyeleri bakımından Gestasyonel Diabetes Mellitüs (GDM) ve kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Enerji ve besin öğesi alımları incelendiğinde enerji, protein, yağ, tekli doymamış yağ asidi ve kolesterol alımının daha fazla olduğu bulunmuştur. A vitamini, tiamin, riboflavin, B6 vitamini, B12 vitamini, demir, çinko, kalsiyum, fosfor, potasyum ve magnezyum alımlarının GDM grubunda kontrol grubundan daha fazla olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0.05). Toplam Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (HEI-2015) puanları değerlendirildiğinde GDM grubunun, kontrol grubuna göre daha yüksek HEI-2015 puanı olduğu ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Gebelik döneminde annenin beslenmesi hem kendi sağlığı hem de bebeğin sağlığı açısından önemlidir. Annenin beslenme alışkanlıkları sağlık sorunları ilişkili olduğu ve metabolik değişikliklerin anne ve bebeğin sağlığını etkileyebileceği ifade edilmektedir. Multidisipliner bir yaklaşımla; gebe, diyetisyen, hemşire, doktor sıkı iş birliği önem arz etmektedir.