Gökçeada'da halatlarda kara midye (Mytilus galloprovincialis, Lamarck, 1819) yetiştiriciliği üzerine bir araştırma

Bu tez çalışmasında kara midye yetiştiriciliği Gökçeada-Kaleköy'de halat ve balık ağlarından yapılma kolektörlerle ağ fileler olmak üzere üç farklı yetiştiricilik yöntemi kullanılarak aylık olarak gerçekleştirilen örneklemelerle değerlendirilmiştir. Halat ve balık ağlarından yapılma kolektörlerde Haziran 2017-Kasım 2018 tarihleri arasında kara midye spatlarının tutunma zamanı ve sayısı, büyüme miktarları, kondisyon indeksi, et verimi ve predatör türlerin tespiti; ağ fileler de ise Kasım 2017-Ekim 2018 tarihleri arasında doğadan toplanan kara midyeye ait boyca büyüme oranları, boy-ağırlık ilişkisi, predatör türlerin tespiti, hayatta kalma oranları değerlendirilmiştir. Çalışma bölgesinden aylık olarak alınan su örneklerinden klorofil-a, su sıcaklığı, tuzluluk, pH, partikül madde miktarı tespit edilmiştir. Çalışma süresince alınan su örneklerinde; klorofil-a 0.32±0.31 µgL-1, su sıcaklığı 19.9±4.93 °C, tuzluluk ‰35±2.07, pH 8.12±0.04, TPM 14.95±10.48 mgL-1 olarak kaydedilmiştir. Halat kolektörlerde spatların yoğun olarak gözlemlenmeye başladığı Mart ayında 100 birey üzerinden gerçekleştirilen ilk ölçümde boy ortalaması 3.23±1.17 mm olurken Ekim (2018) ayında bu değer 31.79±6.20 mm olarak tespit edilmiştir. Ağ kolektörlerde ise Kasım (2017) ayında doğadan toplanan 120 adet birey 19.58±0.29 mm boy ve 0.98±0.07 gram ağırlığa sahipken, Ekim (2018) ayında 43.77±1.02 mm boy ve 9.84±0.73 gram ağırlığa ulaştıkları tespit edilmiştir. Çevresel parametreler ile halat kolektörler ve ağ filelerde yetiştirilen kara midyelerin boyca büyüme miktarları değerlendirildiğinde midyelerde büyümeye etki eden en önemli çevresel parametrenin sıcaklık olduğu istatistiksel açıdan belirlenmiştir (p<0.05). Halat kolektörlerdeki kara midyelere ait et verimi ve kondisyon indeksi sonuçları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Halat kolektörlerdeki kara midyelerdeki et veriminde ortalamalar arasında anlamlı bir fark (p<0.05) tespit edilirken kondisyon indeksi değerlerinde ortalamalar arasında fark tespit edilememiştir (p>0.05). Halat kolektörlerdeki kara midyelerin boyca büyüme oranları değerlendirildiğinde aylar arasındaki büyüme oranlarında spatların bol miktarda tespit edildiği Nisan-Mayıs ayları dışında kalan aylarda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Halat kolektör ve ağ filelerde Mart 2018-Ekim 2018 tarihleri arasında büyümeyi etkileyen en önemli çevresel parametrenin sıcaklık olduğu tespit edilmiştir (p<0.01). Ağ filelerdeki kara midyelerin hayatta kalma oranları değerlendirildiğinde anlamlı bir ilişki bulunmuş (p<0.05), çevresel parametrelerle olan istatistik analizinde ise toplam partikül madde miktarıyla p<0.05'e göre pozitif yönde güçlü bir ilişki elde edilmiştir. Sonuç olarak Gökçeada-Kaleköy'de gerçekleştirilen bu çalışmada bölgede çevresel parametrelerin uygunluğu ile kara midye yetiştiriciliğinin ticari olarak gerçekleştirilebileceği tespit edilmiştir. Yetiştiricilik faaliyetlerinde kara midye spatlarının tutunma zamanı Mart ayı olurken takip eden Nisan ve Mayıs aylarında halat kolektörlere yoğun miktarlarda spat tutunması gözlemlenmiştir. Halat kolektörlerde yapılacak yetiştiricilik çalışmalarında dikkat edilmesi gereken hususların yaz aylarındaki yüksek sıcaklık değerleri ve predatör türlerin gelişimi olduğu, ağ filelerde doğru zamanın bu tez çalışmasında da belirlenen Kasım ayı olduğu fakat kara midyelerin 10. ayın sonunda ölümler gerçekleşmeden hasat edilmesi gerektiği ve balık ağından yapılan kolektörlerin ise kara midye spatlarının istediği bir substrat alanı olmadığı dolayısıyla gelişim gözlemlenmediği tespit edilmiştir.