H. 1192/M.1778-1779 tarihli Urbân Surre Defteri: Transkripsiyon ve değerlendirme

Surre, İslam devletleri tarafından, öncelikle Mekke, Medine ve Kudüs gibi kutsal yerlerin ve bölge halkının ihtiyaçları ile hac yolu güzergahlarının emniyet ve ihtiyaçlarını karşılamak üzere her yıl para veya muhtelif ihtiyaç maddelerinin gönderilmesi uygulamasına verilen addır. Osmanlılar döneminde gönderildiği bölgeye göre başlıca üç çeşit surreden bahsedilebilir. Bunlar, Haremeyn Surresi, Kudüs Surresi ve Urbân Surresidir. Urban Surresi ise ağırlıklı olarak hac yolu güzergahı üzerindeki bedevi Arap kabilelerine gönderilen surrelerdir. Üzerinde çalıştığımız 1778-1779 tarihli Urban Surre defteri, Şam-Mekke hac yolu güzergahında, Hamah ve çevresine Osmanlı Devleti'nin gönderdiği yardımları teferruatıyla gösteren bir defterdir. Urban surresiyle, hac yolu hizmetleri yerine getirilir iken aynı zamanda yol güvenliği, hacıların su ihtiyaçlarının karşılanması, bölge halkının refah seviyesinin yükseltilmesi ve bedevi Arap aşiretlerinin ıslahı da amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Hamah, Urban surresi, surre, surre defterleri