İhracat performansının belirleyicileri: Bir panel veri analizi

İhracat performansı, bir ülkenin mal ve hizmetlerini uluslararası pazarlarda başarıyla satma yeteneğini yansıtan önemli bir göstergedir. Bir ülkenin ihracat performansı, ekonomik büyüme, istihdam ve ticaret dengesi gibi faktörleri etkileyebilir. İyi bir ihracat performansı, üretkenlik artışını teşvik edebilir ve yurtiçi firmaların uluslararası arenada rekabet edebilme yeteneklerini geliştirebilir. İyi bir ihracat performansı, ülkenin genel rekabet gücünü ve endüstriyel çeşitliliğini yansıtarak ekonomik çeşitlendirmeyi destekleyebilir. Bu nedenle, ülkeler genellikle dış pazarlarda büyümeyi teşvik etmek için ticaret politikaları ve ihracat teşvikleri geliştirirler. Bu çalışmanın amacı, bir ülkenin dış ticaretindeki önemli faktörlerden biri olan ihracat performansı ile seçilmiş makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri panel veri analizi ile test etmektir. Çalışma, dünya ekonomik bölgelerinde yer alan gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler içinden dış ticarette önde gelen seçilmiş 15 ülkenin 2000-2022 dönemi dış ticaret kesimine ait verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ihracat performansı ile gayri safi yurt içi hâsıla (GSYH), döviz kuru ve AR-GE harcamaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Daha önce yapılmış olan çalışmalarda ihracat performansı ile GSYH, döviz kuru ve AR-GE harcamaları arasındaki ilişki sektörel veya tek bir ülke için tek tek incelendiğinde, bu değişkenlerin ihracat performansını pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Araştırma sonucunda, ihracat performansı ile gayri safi yurt içi hâsıla (GSYH) ve döviz kuru arasında pozitif bir ilişki tespit edilirken, ihracat performansı ile AR-GE harcamaları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.