İletim tüneli kazılarında uygulanacak denetimli patlatmaların paleo-heyelanların üzerine etkisinin araştırılması

Bu çalışmada, Trabzon ili Araklı ilçesi sınırları içerisinde kurulması planlanan bir hidroelektrik santrali projesi kapsamında 4.700 metre uzunluğundaki iletim tünelinde gerçekleştirilecek patlatmaların üst kotlarda bulunan paleo-heyelanlara etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İletim tünel güzergâhı ve çevresinde gerçekleştirilen 6 adet sondaj ve 4 farklı kuyuda yapılan presiyometre deneyleriyle paleo-heyelan malzemesinin jeoteknik özellikleri belirlenmiş, sondaj yapılamayan alanlarda 4 farklı profilde jeofizik ölçümler ifa edilmiştir. Güncel arazi çalışmalarının yanı sıra EİE tarafından 2004 yılında açılan sondaj kuyuları ve yerine getirilen çalışmaların ışığında, iletim tüneli kazısı esnasında oluşacak patlatma kaynaklı titreşimlerin etkisi göz önünde bulundurularak limit denge analizleri yapılmıştır. Deprem durumu, yağış etkisi ve patlatma kaynaklı titreşimlerin etkisi gibi farklı koşullara göre güvenlik sayısı değerleri hesaplanarak, kütle hareketi riski değerlendirilmiştir. Ortaya konulan analizler sonucunda üst kotlarda bulunan paleo-heyelanları harekete geçirebilecek en önemli etkenin deprem kaynaklı titreşimlerin olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, verilen anlık şarj dikkate alınarak hazırlanacak uygun patlatma paterninde patlatma kaynaklı herhangi bir heyelan riskiyle karşılaşılmayacağı tespit edilmiştir.