Chatbot tabanlı konuşma pratı̇ğı̇nı̇n öğrencı̇lerı̇n yabancı dı̇l konuşma kaygısı ve motı̇vasyonu üzerı̇ndekı̇ etkı̇sı̇

Yabancı dil konuşma kaygısı, öğrencilerin hedef dilde sözlü performanslarını ve konuşma motivasyonlarını olumsuz etkileyen önemli bir duyuşsal engel olarak kabul edilmektedir. Buna karşın, yapay zekâ destekli uygulamaların bu değişkenler üzerindeki etkileri yabancı dil eğitimi bağlamında yapılan araştırmalar sınırlı düzeydedir. Bu çalışma, yapay zekâ destekli sözlü dil uygulamalarının İngilizce öğretmenliği öğrencilerinin yabancı dil konuşma kaygısı ve ikinci dil konuşma motivasyonu üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma yarı deneysel, tek gruplu ön test–son test desen ile yürütülmüş ve karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. 2024–2025 akademik yılında bir devlet üniversitesinin İngilizce öğretmenliği programına kayıtlı 75 birinci sınıf öğrencisi çalışmaya katılmıştır. Veriler, Yabancı Dil Konuşma Kaygısı Anketi ve İkinci Dilde Konuşma Motivasyonu Ölçeğinin yanı sıra katılımcı portfolyoları, uygulama sonrası öğrenci yansımaları ve araştırmacı günlükleri aracılığıyla toplanmış; nicel analizler ile tematik nitel analiz birlikte kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim göstermemekle birlikte, nitel verilerin öğrencilerin yabancı dilde konuşma anksiyeteleri ve motivasyon düzeylerinde olumlu gelişmelere işaret ettiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının tek başına yeterli bir müdahale olmaktan ziyade, gerçek yaşam temelli ve sınıf içi etkileşimlerle bütünleştirildiğinde süreci destekleyen tamamlayıcı bir pedagojik araç olarak daha etkili olduğu görülmüştür.