İnme populasyonun demografik özelikleri, başvuru süreleri ve geç başvuru nedenlerinin yeni tedavi yaklaşımları üzerine etkisi

İnme tanısı konan hastaların demografik özelliklerini tanımlamayı, şikayetlerin başlangıcı ile hastaneye başvuru arasında geçen süreyi saptamayı, geç başvuru nedenlerini ortaya koymayı amaçladık. Çalışma, 17 Nisan 2001 - 31 Ağustos 2001 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İlk ve Acil Servisine bilinç düzeyinde değişiklik ya da serebrovasküler olay düşündüren şikayetler ile başvuran hastalar için önceden hazırlanmış çalışma formu doldurularak yapıldı. 17 yaşın altında, travma nedeni ile başvuran, inme dışında başka bir tanı alan, formları eksik doldurulan hastalar çalışmanın dışında bırakıldı. Çalışmaya alınan 117 hastanın yaş ortalaması 63.59 13.66 olup, 69?u (%59) erkek, 48i (%41) kadın idi. 70 (%59.8) hastaya Aİİ, 31 (%26.5) hastaya İntrakraniyal kanama tanıları konuldu.. Aİİ tanısı alan hastalar şikayetlerinin başlangıcı ile acil servise geliş zamanları arasında geçen süre açısından değerlendirildiklerinde 6 (%8.6) hastanın ilk 1 saat içerisinde, 12 (%17.1) hastanın 1-3 saat içerisinde ve 10 (%14.3) hastanın 3-6 saat içerisinde başvurduğunu saptadık. Bu hastalardan ilk 3 saat içerisinde başvuran ve olası bir trombolitik tedavi için kontrendikasyonu bulunmayan hasta sayısının 4 olduğunu bulduk. 180 dakika üzerinde başvuran hastalar değerlendirildiklerinde, 48 (%53.3) hastanın başka bir hastaneye başvurduğu için, 10 (%11.1) hastanın ulaşım sorunları nedeniyle geç kaldıklarını, 32 (%35.6) hastanın da yakınlarının olmadığı, ihmal edildiği, belirtilerinin geçeceğini düşündüğü ve/veya belirtilerini fark etmediği için geç başvurduklarını saptadık. Sonuçlarımızı literatür verileri ile karşılaştırdığımızda hastalarımızın demografik özelliklerinin, inme hastalarının dağılımının benzerlik gösterdiğini ve hastaların inme başlangıcı ile acil servise geliş zamanları arasında geçen süre açısından çalışmamızın sonuçları ile literatürdeki sonuçlar arasında fark olmadığını saptadık. Gecikme nedenleri açısından karşılaştırma yaptığımızda, başka bir hastaneye başvurmak ve yalnız yaşamak gibi ön planda olan nedenler ile literatür sonuçlarının paralellik gösterdiğini, ulaşım sorunu nedeniyle geç başvurunun ülkemize özgü bir sorun olduğunu bulduk. Çalışmamızda çözüm önerileri ile ilgili bir araştırma yapmasak ta, elde ettiğimiz bulgular inme hastalarının hastalıkları ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları yorumunu yapmamıza izin vermektedir. Benzer şekilde inme hastalarının ileri tedavi olanaklarının olmadığı diğer sağlık kurumlarından geç sevk edilmeleri de primer sağlık hizmetlerini yürüten sağlık çalışanlarının inme tanı, tedavisi ve önemi hakkında bilgilendirilme gerekliliğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu amaçla yurt dışında yıllardır yürütülen ve zaman içinde eksik yönleri tartışılan bilgilendirilme ve eğitim kampanyaları ve çalışmalarında ki öneriler doğrultusunda ülkemiz gerçeklerine uygun eğitim programları, acil reorganizasyonları ve pazarlama stratejileri geliştirilmelidir.