Master'sOpen Access

Seyrek bayesian sinir ağları ile yorumlanabilir kanser evre sınıflandırması

2024
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Mehmet Gönen

Abstract (TR)

Kanser moleküler özelliklerinin derinlemesine incelenmesini gerektirir. Hedeflenen tedavi stratejileri için kanser evrelerinin ayırt edilmesi esastır. Bu tez, gen ifade profillerini kullanarak erken ve geç evre kanserlerin ayrımına odaklanmıştır. Hesaplama tekniklerinin tıbbi araştırmalarla bütünleşmesiyle, makine öğrenimi modelleri bu görevde üstün başarı göstermektedir ve biyolojik mekanizmalara dair içgörüler sunmaktadır. Bu içgörüleri kullanabilmek için, seyreklik teşvik eden öncüllerle Bayesian Sinir Ağları (BNN) adında yeni bir yaklaşım öneriyoruz. Önerilen seyrek BNN'ler, kanser evrelerini belirlemede yüksek tahmin performansı sunarken yüksek düzeyde yorumlanabilirlik sağlamak için tasarlanmıştır. Seyrek BNN modellerimizi değerlendirmek için, onları 15 farklı kanser kohortunda üç makine öğrenimi algoritması ile karşılaştırdık. Çalışmamızın sonuçları, seyrek BNN modellerimizin geleneksel referans modellerle karşılaştırılabilir tahmin performanslarına ulaştığını göstermektedir. Ayrıca, sinir ağlarının tıpta kara kutu sorununu ele alıyoruz. Bu sorun, hangi girdi özelliklerinin tahminler için kritik olduğunu belirsiz bırakır ve önemli sonuçları olan karar verme sürecinde ciddi bir sorundur. Bu sorunu ele almak için, ana katkımız veri yorumlanabilirliğini önemli ölçüde artıran yeni bir BNN mimarisi geliştirmek olmuştur. Yaklaşımımızda, üç tür seyreklik teşvik eden öncülleri entegre ettik: Laplace, Student t ve Sivri ve Taban. Her bir öncülün sıfır ortalaması ve düşük varyansı vardır, bu da bağlantıların azaltılmasını teşvik eder ve böylece odaklanmış bir özellik seçimi sürecini mümkün kılar. Bu metodoloji, en etkili gen ifadelerini belirlememize ve üzerine odaklanmamıza olanak tanır. Analizimiz, seyrek BNN'lerin belirli gen setlerine belirgin bir tercih gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, seyrek BNN'lerin geliştirilmesi, kanser araştırmaları alanını anahtar gen yollarını aydınlatarak ve kanser evreleme sürecini önemli ölçüde iyileştirerek biyolojik olarak bilgilendirici ve yorumlanabilir bir araç sunar.

Author

Dr. Hazal Hasret Yurdakul

How to Cite

Hazal Hasret Yurdakul (Yüksek Lisans Tezi). Seyrek bayesian sinir ağları ile yorumlanabilir kanser evre sınıflandırması, 2024, Koç University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Koç University