Glatiramer asetat içerikli ilaç uygulanan multipl skleroz hastalarinda terapötik cevap oluşumuna etki eden genetik ve çevresel faktörlerin araştirilmasi

Multipl skleroz (MS), en yaygın otoimmün hastalıklar arasında yer almakta olup merkezi sinir sistemini (CNS) etkileyen inflamasyon ve dejenerasyon ile karakterizedir. Glatiramer asetat (GA), ataklarla seyreden MS'in tedavisinde kullanılan immünomodülatör bir ilaçtır. Ancak, önemli sayıda hasta bu ilaca uygun bir yanıt göstermez. Bu durum GA direnci olarak bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, HLA-DRA, HLA-DQA1 ve IL-6 genlerindeki nükleotid varyasyonları ile GA direnci arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca, çevresel faktörlerin MS ile ilişkisi araştırılmıştır. Bu çalışmaya toplam 139 MS hastası dahil edilmiştir. Hastalar yanıt vermeyenler (n=58) ve yanıt verenler (n=81) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Periferik kandan DNA izole edildikten sonra, HLA-DRA geninde rs3135388 ve rs3135391, HLA-DQA1 geninde rs9272346, IL-6 geninde ise rs1800795 ve rs1900796 varyasyonları Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonunda, yanıt veren gruptaki kadın hasta sayısının erkeklere kıyasla yaklaşık 3 kat, yanıt vermeyen gruptaki kadın hasta sayısının ise yaklaşık 4 kat fazla olduğu bulunmuştur. Gruplar arasında nükleotid varyasyonları ve alel dağılımları karşılaştırıldığında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Benzer şekilde, risk faktörleri ile nükleotid varyasyonları arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, yanıt vermeyen grupta genişletilmiş özürlülük durumu ölçeği (EDSS) ve lezyon yükünün anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ilerleyen çalışmalarda hasta sayısının artırılmasıyla daha anlamlı sonuçlar elde edilebilir. GA kullanan MS hastalarının farmakogenetik özelliklerinin (ilaç-gen ilişkisi) aydınlatılması, kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.