IOC mülteci olimpiyat takımının varlığı: Uluslararası olimpiyat komitesinin resmi sosyal medya hesaplarına yönelik içerik analizi

Araştırmamızda Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından (IOC) 2015 yılında kurulan ve ilk kez 2016 Rio Olimpiyat Oyunlarında yer alan Mülteci Olimpiyat Takımı'nı (ROT) tanıtmak amacıyla sosyal medya hesaplarında yapmış olduğu paylaşımların hangi temalardan oluştuğunun araştırılması ve paylaşımlara yapılan yorumlar aracılığıyla ROT 'ye yönelik tutumların hangi yönde olduğunu tespit ederek toplumun takıma karşı bakış açısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamızın deseni durum çalışması olarak belirlenmiş olup IOC tarafından sosyal medya platformlarında yapılan paylaşımlara ve yorumlara içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Araştırmamızın örneklemi IOC'ye ait ROT sosyal medya hesaplarından Facebook, Twitter ve Instagram hesaplarının açıldığı tarihten 2025 yılına kadar paylaşılan n (2368) içerikten oluşmaktadır. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; 2016 Rio, 2020 Tokyo ve 2024 Paris takımlarında sporcu sayısında artışın olduğu, cinsiyet eşitliğinin sağlanmadığı ve branşlarda çeşitliliğin arttığı gözlemlenmiştir. Sporcuların en çok n (16) ile Almanya'dan mülteci statüsünü aldıkları ve n (14) ile Atletizm branşından katılım sağladıkları tespit edilmiştir. ROT' ye ait Facebook, Twitter ve Instagram hesaplarından 2016-2024 yılları arasında en aktif içerik paylaşımının yapıldığı sosyal medya platformu %36,70 ile Twitter olmuştur. Instagram hesabının 2020 yılında açılması sebebiyle; 2020-2024 yılları arasında en aktif kullanılan sosyal medya platformu ise %36,50 ile Instagram hesabı olmuştur. Ayrıca sosyal medya hesaplarında hashtag kullanımında ilk sırada f (1028) ile "Mülteciler Hakkında" kategorisi yer almış olup ikinci sırada f (1027) ile "Olimpiyatlar Hakkında" kategorisinin olduğu tespit edilmiştir. Sosyal medyada yapılan yorumlar aracılığıyla toplumun mülteci olimpiyat takımına karşı tutumunun belirlenmesi için uygulanan analiz sonuçlarına göre; "Olumlu Tutum İfadeleri" kategorisi f (6501) ile ilk sırada yer almıştır. Yapılan olumlu yorumların çoğunluğu f (4900) ile sporcu ve takımlar için olmuştur. Sporcu ve Takımlar için yapılan olumlu yorumlarda ilk sırada "İyi Şanslar" alt kategorisi yer almış olup olumsuz yorumlarda "Vatan Haini" alt kategorisinin olduğu gözlemlenmiştir. Ülkeler için yapılan olumlu yorumlarda ilk sırada "Filistin'i Destekliyorum "alt kategorisi bulunurken olumsuz yorumlarda "Rusya'yı Desteklemiyorum" alt kategorisinin yer aldığı tespit edilmiştir. IOC'nin sporcuları tanıtmaya yönelik yapmış olduğu içerik paylaşımlarında Yusra Mardini f (147) ilk sırada yer almasına rağmen takipçilerin yorum yaparak etkileşim sağladığı içeriklerde ilk sırada ise ROT geneline ait içeriklerin olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda; IOC'nin takım oluşturma sürecinde ve sosyal medya hesaplarında yapmış olduğu paylaşımlarda cinsiyet eşitliğine yer vermediği görülmüştür. Ayrıca 2016 Rio, 2020 Tokyo ve 2024 Paris oyunlarına en fazla katılımın Atletizm ve Judo branşlarından olmasında Uluslararası Judo Federasyonu (IJF) ve Tegla Loroupe Barış Vakfı'nın yürütmüş olduğu projelerin etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla beraber Olimpiyat Gündemi kararları kapsamında oyunlarda gençleşme ve sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla gençlerin aktif olarak kullandığı Instagram hesabında daha fazla içerik paylaşımımın yapıldığı tespit edilmiştir. Tüm platformlarda yapılan yorumlar sonucunda ise; toplumun ROT' ye karşı olumlu tutum içinde olduğu fakat IOC' ye Rusya, Ukrayna, İsrail ve Filistin için adil ve eşit kararlar almaması nedeniyle olumsuz tutum içinde olduğu sonucuna varılmıştır.