İstanbul'da oyunculuk sanatının güncel etik algısı

"İstanbul'da Oyunculuk Sanatının Güncel Etik Algısı" adlı yüksek lisans tez çalışmasında, Oyunculuk Sanatı ve etik kavramı arasındaki ilişkinin saptanması için çeşitli araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Oyunculuk Sanatının Antik Yunan'dan günümüze tarihsel gelişimi ile ilgili araştırma sonucunda edinilen bilgilere yer verilmiştir. İstanbul'da yaşayan oyuncularla, yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile yapılan röportajların ve literatür taramalarının sonucunda, oyunculuk sanatı ve etik kavramı ilişkisi irdelenmiştir. Yapılan röportajlarda, oyuncular yaşlarına, eğitimlerine ve çalışma koşullarına göre ayrılarak gruplandırılmıştır. Bu tez çalışmasında, bir oyuncunun kendine, performansına, prensiplerine, mesleğine ve meslektaşlarına, özetle sanatına bakış açısının, "etik algı" ile ilişkisini ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Oyuncuların farklı kökenlerden gelmesine rağmen oyunculuk sanatına ilişkin sorumluluk bilinçlerinin ve mesleklerini uyguladıkları alan olan sahnede, tiyatroda, geliştirdikleri iş disiplini, çalışma, maddi gelirin yanı sıra mesleklerini yapmaya büyük bir "istek" duymalarının motivasyon sağladığı kanısına varılmıştır. Oyunculuk sanatında eğitimin önemi vurgulanırken, usta-çırak ilişkisinin de önemi ve eğitici bir yapı olduğu ortaya çıkmıştır. Tezin amacı günümüzde İstanbul'da yaşayan oyuncular üzerinden, oyunculukta etik algısı değerlendirilerek, oyunculuk sanatının tarihsel süreci ve oyuncunun mesleki etik tavrının araştırılması olarak belirlenmiştir. Oyuncuların mesleklerini icra ederken meslektaşları ve sektörün diğer çalışanlarıyla, hatta seyircisiyle gelişen bağları, kendilerini var ederken yarattıkları alanda, sınırlarını belirleyen kuralları irdelenmiştir. Bireylere göre değişkenlik gösteren alışkanlıkların, oyuncuların birbiriyle etkileşimlerinden ileri gelen eylemleriyle, kuralları esnettiğine de rastlanılmıştır. Bu kurallar, Oyunculuk Sanatını icra eden oyuncuların etik algılarını oluştururken, mesleki olarak etik meselesinin de, mesleğe adım atan oyuncular tarafından daha çok usta-çırak ilişkisi sonucu kabul edildiği görülmüştür. Eğitimin teknik olarak faydalı olduğu görüşü ağırlık kazanırken, usta-çırak ilişkisinin önemi vurgulanmıştır. Çalışmaya başlarken hedeflenen etik ve mesleki etik bağlamında, oyuncuların etik algısı, mesleki anlamda sorumluluğun önemi vurgulanarak araştırılmış ve alanda yapılacak çalışmaların incelenmesine yönelik, katkı sağlayacağı düşünülerek yukarıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Oyunculuk Sanatı, Etik , Mesleki Etik, Usta-Çırak