İzmir il sağlık müdürlüğü çalışanlarında fiziksel aktivite düzeyinin mesleki tükenmişliğe etkisi

Amaç: Çalışmanın amacı, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyleri, mesleki tükenmişlik düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve fiziksel aktivite düzeyinin mesleki tükenmişlik düzeyine etkisinin saptanmasıdır. Yöntem: Araştırma kesitsel ve analitiktir. Araştırmanın evrenini, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'nde çalışan toplam 375 kişi oluşturmaktadır. Örnek seçimi yapılmamış, evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiş ancak toplamda 294 kişiye (%78) ulaşılabilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri mesleki tükenmişlik ve fiziksel aktivite düzeyidir. Bağımsız değişkenleri yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, meslek, iş yerindeki çalışma pozisyonu ve fiziksel aktivite düzeyidir. Fiziksel aktivite düzeyi "Uluslararası Fiziksel Aktivite" anketi ile tükenmişlik düzeyi ise "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ile ölçülmüştür. İstatistiksel değerlendirmelerde Mann Whitney U, ANOVA, Kruskal Wallis, t testi ve lojistik regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada elde edilen bulgulara göre katılımcıların hem mesleki tükenmişlik hem de fizik aktivite düzeylerinin düşük olduğu görülmektedir. Ancak fiziksel aktivite düzeyi ile Duygusal Tükenme (DT) ve Kişisel Başarı Duygusunda Azalma (KBDA) arasında negatif yönlü ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ayrıca OR değeri fiziksel aktivite düzeyi düşük olan gruplarda DT için 1.93 (%95 GA 1.21-3.06) ve KBDA için 2.22 (%95 GA 1.33-3.71) olarak saptanmıştır. DT düzeyinin orta yaş, kadın, yüksek eğitimli ve sağlık çalışanlarında anlamlı olarak daha yüksek olduğu; KBDA düzeyinin orta yaş grubu ve sağlık çalışanlarında anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Duyarsızlaşma (DY) düzeyi ise hiçbir değişkenden istatistiksel düzeyde anlamlı olarak etkilenmemiştir. Sonuç ve Öneriler: İzmir İl Sağlık Müdürlüğü çalışanlarından özellikle kadınlar, eğitim seviyesi yüksek olanlar ve sağlık personelinde daha düşük fiziksel aktivite ve daha yüksek DT ve KBDA görülmüştür. Bu nedenle fiziksel aktiviteyi artırma çalışmalarının öncelikle bu gruplarda yoğunlaşması gerekmektedir. Riskli gruplardaki çalışanların, fiziksel aktivite hakkında bilgi düzeyleri artırılarak hareketli bir yaşama özendirilmelidirler. Kurum içinde küçük de olsa bir bölümün spor salonu olarak ayrılması, kadın çalışanlara özel bir alan ayrılması, öğle arası veya mesai öncesi-sonrasında çalışanların kullanımı için spor salonunun kullanımının teşvik edilmesi önerilebilir. Anahtar Sözcükler: Mesleki tükenmişlik, fiziksel aktivite düzeyi, sağlık çalışanları