Kamu hastane kurumları sisteminin finansal performans açısından değerlendirilmesi

Hastaneler, toplumda yaşayan tüm bireyler için eşit sağlık hizmeti üretmekle sorumludur, sağlık hizmetlerinin çıktılarının tanımlanması ve ölçümünün zor olması açısından, günümüzde en karmaşık yapıya sahip olan örgütler arasındadır. Türkiye'deki hastaneler, son yıllarda sağlıkta dönüşüm ile yeniden yapılanmış ve sağlık sistemi yeni bir boyut kazanmıştır. Hastanelerin öncelikli amacı, diğer işletmeler gibikarlılık ve büyüme değil sosyal faydadır. Ancak kar amacı gütmese bile kıt kaynaklardan yararlandığı için ve bu kaynakları etkin kullanmak oldukça önemlidir. Mevcut kıt kaynakların önemli bir bölümünün tüketildiği hastanelerde sağlık hizmetlerini en yüksek kalitede, en doğru sonuçlarla, hasta güvenliği prensiplerine uyarak ve en düşük maliyette sunabilmektir. Sağlık hizmetleri kalitesi için, ileri teknolojik donanım ve uzmanlaşma gerekmektedir. Bu uzmanlaşma kurumlar için yüksek maliyeti de beraberinde getirmektedir. Hastaneler, artan rekabet koşulları nedeniyle finansal ve yönetimsel olarak olumsuz etkilenmektedir. Hastaneler artan rekabet koşullarına uyum sağlayabilmek ve hedeflerine ne kadar ulaşabildiğini tespit edebilmek için diğer işletmeler gibi performans ölçümüne ihtiyaç duymaktadır. Hastanelerin performansı finansal ve finansal olmayan iki boyutta incelenmektedir. Kamu hastaneleri kar amacı gütmeyen işletmelerdendir ancak performans ölçümü öncelikli olarak teknik yani finansal olmayan performans olmasına rağmen Kamu Hastaneler Birliği sistemine geçildikten sonra finansal performans da önem kazanmıştır. Hastanelerin kaynaklarını etkin kullanma derecesini ölçmek 5 ve var olan sorunları tespit edilebilmek için finansal performans analizlerinin yapılması gerekmektedir. Hastanelerde finansal analiz tekniklerinden olan oran analizi, hastanenin finansal tablolarında yer alan kalemler arasında ilişki kurularak bunların incelenmesidir. Hastanelerde oran analizi tekniği ile hastanenin likiditesi, finansal (mali) yapısı, faaliyeti (çalışması) ve karlılığı tespit edilir. Hastanelerde oran analizine dayalı finansal performans ölçümü, diğer hastane oranları, hastanenin geçmiş yıl oranları, sektör ortalamaları ve genel kabul değerler ile karşılaştırılarak yapılır. Bu çalışmada; birinci bölümde sağlık sistemi ve Kamu Hastaneler Birliği, ikinci bölümde finansal performans ve finansal analiz, üçüncü bölümde Muğla Kamu Hastaneler Birliği'ne bağlı en büyük üç ilçe olan Fethiye, Bodrum ve Milas Devlet Hastane'lerinin Kamu Hastaneler Birliği öncesi ve sonrası üç yıla ait finansal veriler araştırmanın amacına uygun olarak analiz edilmiş ve karşılaştırılmıştır.