Kamusal yükseköğretim harcamaları ile gelir dağılımı ilişkisi: Farklı gelir grubu ülkeleri için bir değerlendirme

Gelir dağılımında adaletin sağlanması ülkelerin öncelikli politikaları arasında yer almasına rağmen küresel düzeyde gelir eşitsizliğinin giderek arttığı gözlenmektedir. Bu eşitsizliğin artmasında çok sayıda ekonomik ve sosyal faktör etkili olmaktadır. Kamu otoritesinin ekonomide üstlendiği rol, gelir dağılımı adaletinin sağlanmasında önemli bir etken olmaktadır. Kamusal harcamaların yoksul yanlısı politikalarla gerçekleştirilmesi, serbest piyasada oluşabilecek aksaklıkların yaratacağı sorunlara çözüm bulma aşamasında devletin toplumu oluşabilecek risklere karşı korumak amacıyla müdahale edebilme yetkisi, bunun için gerekli kamu harcamalarını yapabilmesi önem arz etmektedir. Bu önem özellikle gelişmekte olan ülkelerde, fırsat eşitliğinin ve toplumsal adaletin sağlanmasının kamusal eğitim harcamaları yoluyla gerçekleşeceği beklentisinden kaynaklanmaktadır. Yüksek gelir grubu ülkeleri (YGÜ) ve orta-yüksek gelir grubu ülkelerinde (OYGÜ) kamusal yükseköğretim harcamaları ile gelir dağılımı ilişkisinin incelendiği araştırmanın ekonometrik analiz kısmında bu ülke gruplarına ait kamusal yükseköğretim harcamaları, kişi başına düşen milli gelir ve Gini katsayısı değişkenleri kullanılarak 2005-2018 dönemi kapsamında panel veri analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda yüksek gelir grubu ülkelerinde kamusal yükseköğretim harcamalarının gelir dağılımı adaletini bozucu etkisi tespit edilmiştir. Buna karşın orta yüksek gelir grubu ülkelerinde eğitime yapılan kamusal harcamaların gelir dağılımını pozitif etkilediğine yönelik bulgular tespit edilmiştir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde kamusal yükseköğretim harcamalarının arttırılması ve fırsat eşitliğinin sağlanması yoluyla, alt gelir grubuna mensup bireylerin gelirlerinde artış yaratması ve bireyler arası kazanç farkını azaltmasıyla gelir dağılımı adaletine olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.