Karbonsuzlaşmaya geçiş ve kirliliğin önlenmesi ı̇lkeleri doğrultusunda gazlı içecek ambalajları için plastik (PET) ve cam şişeler ve alüminyum tenekelerin karşılaştırmalı yaşam döngüsü değerlendirmesi

Ambalaj malzemelerinin günlük hayatımızda ve endüstriyel olarak birçok kullanım alanı vardır. Bunlardan biri de gazlı içecek ambalaj ürünleridir. Hem Türkiye'de (yerel olarak) hem de AB'de ambalajla ilgili yönetmelikler, direktifler ve politikalar döngüsel ekonomi ve AB Yeşil Mutabakatı ilkelerine göre güncellenmiştir. YDA beşikten mezara yaklaşımıyla ilişkilendirilse de, bu kavram döngüsel ekonomi yaklaşımı altında ele alındığında beşikten beşiğe yaklaşımı da benimsenebilir. Bu nedenle Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim (SKH-12), YDA ile doğrudan ilişkilendirilmesi gereken bir noktadır. Bu çalışmanın temel amacı, gazlı içecek ambalajları için PET, cam ve alüminyum ambalaj ürünlerinin çeşitli senaryolar üzerinde YDA gerçekleştirerek karbonsuzlaşma, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve geri dönüştürülmüş içerik hedeflerini dikkate alarak çevresel çıktıları yorumlamaktır. Senaryo geliştirme sırasında AB Yeşil Mutabakatı, döngüsel ekonomi ve Paris Anlaşması hedefleriyle birlikte ilişkilendirilebilir yaklaşımlar gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta, sadece tüketici öncesi aşama için, 2020 temel senaryo olarak belirlenmiştir, yani seçilen malzemelerin üretimi için geri dönüştürülmüş içerik dahil edilmemiştir ve ilgili yılın elektrik üretim verileri kullanılmıştır. 2035 ve 2053 yılları için yenilenebilir elektrik payının artmasıyla, seçilmiş proseslerde elektrifikasyon ve geri dönüştürülmüş içerik uygulaması sağlanarak hem üretim aşamasını hem de yeniden kullanım ve geri dönüşümü destekleyerek ürünün tüketim sonrası aşamalarını iyileştirmek hedeflenmiştir. Seçilen etki kategorileri bağlamında tez, her bir ürünün üretim aşaması için geri dönüştürülmüş içerik, elektrifiye edilmiş prosesler ve yenilenebilir elektrik kullanımının uygun koşullar altında olumlu yönleri olduğu sonucuna varmıştır. Yenilenebilir elektrik üretimi ve elektrifikasyon süreçlerinde gerekli verimlilik ve yeniden tasarım noktalarına dikkat edilmesi gerekmektedir. Yeniden kullanım süreci (özellikle cam için), yıkama (aynı zamanda geri dönüşümde de uygulanan) süreçlerinde su tüketimini iyileştirerek birincil kaynak tasarrufu ve enerji verimliliği açısından teşvik edilebilir. PET için yeniden kullanım aşaması ise daha çevre dostu görünse de tüketim sırasında sağlık endişeleri ve ürün dayanıklılığı bağlamında ele alınması gerekir. Ancak alüminyumda olduğu gibi PET için de geri dönüşüm, yeniden üretime kıyasla desteklenmelidir.