Evaluating solid waste management scenarios using fuzzy multi-criteria decision making approaches

Günümüzde, özellikle büyük yerlesim birimlerinde, katı atık kaynaklı çevresel problemlerin hızla artması, etkin bir katı atık yönetim sistemi uygulanmasını son derece önemli hale getirmistir. Katı atık yönetim (KAY) sisteminin belirlenmesinde çevresel etmenler kadar ekonomik, sosyal ve teknik etmenlerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu baglamda, KAY sistemi seçim problemi, çok ölçütlü karar verme yöntemlerinin uygulanmasını gerektiren bir yapıya sahiptir. Bu çalısmada, geri dönüsüm, kompostlama, düzenli depolama ve yakma süreçlerinden bir veya birkaç tanesini içeren, stanbul için belirlenmis alternatif katı atık yönetim senaryoları, Karsak ve Ahıska (2005) tarafından önerilmis olan hiyerarsik bulanık çok ölçütlü karar verme yöntemi ve Cheng (1996) tarafından önerilmis olan bulanık analitik hiyerarsi süreci (AHP) yöntemi kullanılarak degerlendirilmistir. Ekonomik, teknik, çevresel ve sosyal ölçütler ve bunların alt ölçütlerinin hiyerarsik yapısı, alternatif katı atık yönetim senaryolarının degerlendirilmesinde kullanılmıstır. Elde edilen sonuçlar irdelendiginde, kullanılan iki yöntem ile bulunan sonuçların birbirine benzer oldugu gözlenmektedir. Senaryo 4'ün, diger senaryolarla kıyaslandıgında en yüksek geri dönüsüm ve kompostlama oranına sahip olması nedeniyle en iyi katı atık yönetim senaryosu olarak belirlendigi görülmektedir. Düzenli depolama ekonomik bir alternatif oldugu için, düzenli depolama oranı yüksek olan senaryoların Senaryo 4'ten sonra sıralandıgı, yakma oranı yüksek olan senaryoların ise yüksek maliyet ve olumsuz çevre etkileri nedeni ile son sıralarda yer aldıgı gözlenmektedir. Anahtar sözcükler : Çok ölçütlü karar verme, hiyerarsik bulanık çok ölçütlü karar verme yöntemi, AHP, katı atık yönetimi, sözel degiskenler