Laboratuvar sıçanı yetiştirmede sütanne kullanımının sıçan davranış ve fizyolojik parametreleri üzerine etkileri

Sıçan yavruları tüysüz, gözleri ve kulakları kapalı olarak doğarlar. Normal vücut sıcaklıklarının ayarlanması, beslenmeleri ve korunmaları gibi birtakım gereksinimleri için, annelerinin ilgisine muhtaçtırlar. Laboratuvar Hayvanları yetiştirme ve barındırma ünitelerinde farklı sebeplerle yavrular annesiz kaldıklarında, yavruların gelişimlerini tamamlayabilmeleri için sütanneye verilmesi gerekebilir. Bu yavrular yetişkin olduklarında deneysel çalışmalarda kullanılırlar. Bu çalışmada amacımız; üretim tesisinde sütanne kullanımının, bu anneler tarafından bakımı ve beslenmesi yapılan sıçanların fiziksel gelişimleri ve davranış parametreleri üzerine etkisinin olup olmadığını değerlendirmektir. Çalışmamızda Wistar Hannover sıçan suşu kullanıldı. Katıma alınıp yakın günlerde doğum yapan dişiler ve yavruları, sütanne ve öz anne (her iki grup için 3 anne, 37 yavru) gruplarına ayrıldı. Yavruların fizyolojik gelişimlerini değerlendirmek amacıyla; ağırlık takibi yapıldı; ön dişlerin çıkma, kulak kepçesinin kafa derisinden ayrılma ve gözlerin açılma zamanları kaydedildi. Yavruların anksiyete benzeri davranışları yükseltilmiş artı labirent testi ve açık alan davranış testi ile değerlendirildi. Dişi yavrular yetişkin olduklarında annelik davranışları gözlemlenerek skorlandı. Elde edilen veriler Kruskal-Wallis / Mann-Whitney U testi ile analiz edildi. Çalışmamızın sonunda sütanneler tarafından büyütülen yavruların sütten kesildikten sonraki ağırlık artışları öz anneleri tarafından büyütülenlere göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlendi. Öz annelerin yetiştirdiği dişi yavruların yükseltilmiş artı labirent testi merkez alanında diğer gruba göre daha fazla zaman geçirdikleri saptanmıştır. Yavrularda anksiyete benzeri davranış gözlenmemiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre "sütanne kullanımının yavruların gelişimi üzerine olumsuz etkisi vardır" hipotezi ret edildi. Üretim tesislerinde sütanne kullanılmasını, yavru kayıplarının önlenmesi ve hayvan etiği açısından önerilebilir.