Latife Tekin'in romanlarında kadın ve kadın eğitimi

Türk edebiyatında, kadın yazarların edebiyat sahasına geç girmelerinden dolayı, kadın imgesi uzun süre erkek yazarların elinde şekillenmiştir. Bu durum, kadının iç dünyasını yansıtmakta yetersiz kalan erkek yazarların, kadını kolektif unsurun bir par- çası olarak ikinci plana itmesine ve onu ahlakî bir sorun olarak görmesine neden olmuş- tur. 1980 sonrasında, kadın yazarların edebiyat sahasında aktif rol oynamaya başlamasıyla, anlatılardaki kadın imgesi de değişim gösterir. Eserlerinde kendi benliklerini ortaya koyan kadın yazarlar, kendileri gibi bireysellik kazanma mücadelesi veren kadın karakterleri ele alırlar ya da geçmişleriyle hesaplaşma yoluna giderek kurgularını, kendilerini anlattıkları bir metne dönüştürürler. Özgün anlatım tekniği ve kendini yenileyen dili ile edebiyatımızın önemli kadın yazarları arasında yer alan Latife Tekin, romanlarında kadın imgesini, daha çok kendi benini var etme mücadelesi veren kişiler üzerinden işler. Yazarak bireysellik kazanan ve kadın olduğunu vurgulayan yazarın eserlerinde, kendisiyle aynı amacı taşıyan birçok kadın karakter yer alır. Farklı çevre ve kültürden seçtiği bu kadınlarla geniş bir yelpaze oluşturmayı başaran yazarın hemen hemen bütün romanlarında, başkişinin kadın olması, onun kadın kavramına verdiği önemi göstermektedir. Latife Tekin'in çeşitlilik gösteren kadın başkişilerini; sözlü kültürün etkili olduğu kadınlar, kendi benini inşa etme sürecindeki kadınlar, entelektüel kadınlar, feminist ve eko-feminist kadınlar şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Bu sınıflandırmanın sınırları, aynı kadın birden fazla özellik gösterebildiği için esnektir. Bununla beraber yazarın fon ve norm karakter özelliği gösteren yardımcı kadın kişileri de önemlidir. Yazarın sözlü kültür ortamının etkisindeki kadınları, geleneksel ortamın izlerini taşımaları, öte âlemden haber verme gibi olağanüstü özellikler göstermeleri ve bağlı bulunduğu toplumun diliyle konuşmaları bakımından diğer kadın karakterlerden ayrı- lırlar. Kendi benini var etme sürecindeki kadınlar ise, yazarak ya da dilde hâkimiyet kurmaya çalışarak, kolektif yapıdan kopup bireysellik kazanmaya çalışan karakterler- dir. Dili kullanmayı bilen ve birey olarak değer kazananlar ise, yazarın entelektüel kadınlarıdır. Tekin, bu kadınları, erkek eşleriyle ile birlikte ele alarak kadın-erkek ilişkisini iki cinsin çeşitli konulardaki düşünce ve his ayrımı ile vermeye çalışır. Son romanında ise açık bir şekilde kadının yanında yer alan yazar, feminist ve eko-feminist bir tavırla erkek egemen dünyaya karşı çıkan kadın karakterler yaratır. Her biri farklı özellikler gösteren bu kadınların eğitim seviyeleri açık bir şekilde vurgulanmasa da yaşadıkları çevre, düşünce yapıları ve uğraşı alanları onların örgün eğitim alıp almadıkları konusunda ipuçları verir. Kadınların eğitim seviyeleri üzerinde pek durmayan yazar, onları içinde bulundukları çevrenin eğitim alanına uygun bir şekilde ele alır. Bununla beraber Latife Tekin'in romanlarında eğitim unsuru daha çok okuyucuya dönüktür. Kadına erkek egemen dünyanın sınırlarından çıkarak kendi dilini ve bireyselliğini ortaya koymasını örtük mesajlarla öğütleyen yazar, yarattığı kadın ki- şilerle de bunun örneğini ortaya koymaktadır.