Meslek liselerindeki biyoloji öğretim programının değerlendirilmesi : Durum analizi ve öneriler

Fen okur-yazarlığı günümüz insanının kültürünün vazgeçilmez bir parçası olarak kabul edilmektedir. Hızla değişen ve gelişen dünyaya uyum sağlayabilmek için, fizik, kimya, biyoloji ve matematik alanlarında sağlam bir alt yapı gerekmektedir. Bu temeli oluşturabilmenin yolu şüphesiz ki, iyi planlanmış ve amacına ulaşabilen bir fen eğitimidir. Bu çalışmada, meslek liselerindeki fen eğitiminin biyoloji boyutu incelenmiştir. Meslek liseleri, ülkelerin içinde bulunduğu ekonomik yansın talep ettiği nitelikli, teknolojik gelişmeleri destekleyebilecek, çevre bilincini kazanmış İş gücünün büyük bir bölümünü karşılayan önemli kurumlardır. Ancak bu okulların, günümüzde çok önemli bir konumu olan biyoloji biliminin, hedeflediği genel amaçlara ne ölçüde ulaştığı hakkında net bir bilgi yoktur. Bu çalışma, böyle bir eksikliği gidermede kaynak sağlamak amacıyla düşünülmüştür. Çalışma, Trabzon ilindeki 9 çok programlı liseden 80 öğrenci ve 12 biyoloji öğretmeniyle yürütülmüştür. Bu kapsamda okullar, araştırmacı tarafından bizzat ziyaret edilip ve okulların genel durumu hakkında gözlem yapılmıştır. Ayrıca, öğretmen ve öğrencilere anket uygulanmış ve bunlar mülakatlarla desteklenmiştir. Bunun yanında, meslek liselerinde çalışan öğretmenlerin görüşleri dikkate alınarak basan testiyle, uygulanan biyoloji I öğretim programında hedeflenen davranışlara ne kadar ulaşıldığı hakkında veriler toplanmıştır. Ülke genelinde ulaşılabilen illere de öğretmen anketi gönderilmiş ve sınırlıda olsa mevcut durumun genellenmesi ve yeni bir program hakkında çoğunluğun fikrine ulaşmak amaçlanmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda; programın 1+1 şeklinde (1 saat biyoloji ve 1 saat sağlık bilgisi) uygulanmasının iki dersin öğrenilme verimini düşürdüğü, bu liseler için farklı bir programın gerekliliği tespit edilmiştir. Diğer bulgular sonucunda, meslek liselerindeki biyoloji eğitiminin kalitesini arttırmak ve bu sayede daha nitelikli iş gücünü yetiştirebilmek için öneriler sunulmuştur. Aynca yeni programda olması gerekli görülen konulann listesi belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Biyoloji Eğitimi, Meslek Liseleri, Biyoloji Öğretim Programı, Program Geliştirme Tr.Y