Creative evolution in architecture: A critical inquiry into new relations of objectile, subjectile and intelligent spaces

Bu tez, mimarlığın, ileri teknolojik ve endüstriyel devrimlerin süregelen etkileriyle evirilen değişimlere nasıl yanıt verdiğini araştırmaktadır. Bu araştırma, mimarlıkta yaratıcı evrimi tanımlamakta, insan-teknoloji ilişkilerinde ve yapılı çevrede evirilen unsurları ele almaktadır. Endüstri 5.0'ın yaklaştığı bu dönemde, araştırma mimarlığın öznesini insan-teknoloji ilişkileri bağlamında yeniden konumlandırmaktadır: Yeni bilimsel paradigmalar ve buna koşut teknolojik gelişimler, mimarlık pratiğinde temelde Endüstri 4.0 ile dönüşen yaratıcı ve standart olmayan üretim olanakları ile mimar-özne için yeni tasarım ve üretim araçları sunmaktadır. Bu dönüşümün aynı zamanda mimarlık pratiğinde akıllı mekanlar, bilimsel ve akademik kurumların öğrenen çevreleri olan akıllı kampüsler vasıtasıyla yeni 'yeni eşikler' ve örgütsel dinamikler oluşturacağı ileri sürülmektedir. Bu anlamda bu tez akıllı mekanları, teknolojik nesne (Objectile)-öznel arayüz (Subjectile) arasındaki yeni ilişkileri anlamak için, evirilen yapılı çevre, tasarım ve teknoloji harikalarını takip eden üretimdeki yeni gelişmeler bağlamında ele almaktadır. Araştırma bu bağlamda, yeni özne-teknoloji-çevre ilişkilerinde teorik çerçeve ve kavramları tanımlamak için ilgili araştırma ve mekânsal durumları içerik ve zamanviii mekân analizlerine tabi tutmaktadır. Henri Bergson'un yaratım, yaratıcılık ve evrim üzerine fikirlerini değerlendiren bu çalışma, araştırma problemini öncelikle yeni teknolojik nesne (Objectile) ve öznel arayüz (Subjectile) ilişkileri üzerine yöneltmektedir. Dönüşen üretim koşullarına başat mimarlık pratikleri dışsal etmenlere de bağlı olarak farklı evrimsel süreçler içermektedir. 20. Yüzyılın ilk çeyreğinden günümüze kadar uzanan mimarlık pratiğinin teknolojiyle dönüşümü, nihayetinde akıllı mekanlar, akıllı şebekeler, yapıda otomasyon ve insan-bilgisayar etkileşimiyle yeni bir döneme ulaşmıştır. Buna bağlı olarak bu araştırmada, üretim, teknoloji ve bilimdeki zorlu araştırmaları irdeleyen mimarlar, teknoloji ve çevre arasındaki karmaşık ilişkiler üzerine bir inceleme sürdürülmüştür. Bu kapsamda, araştırma evirilen mimarteknoloji-çevre ilişkilerine bakarak mimarlıkta yaratıcı evrimi tanımlamayı hedeflemektedir. Araştırma bu hedefi gerçekleştirmekte, yapay (zekâ) sinir ağları, çok etmenli sistemler, kolektif modeller ve kitle kaynak kullanım yöntemlerinin, zamanmekânsal örnekler, mimari pratik ve teorilerle nasıl analiz edilip sınıflandırılarak uygulanabileceğini irdelemektedir. Sonuçta, bu tez teknolojik nesne (Objectile)-öznel arayüz (Subjectile) ve yapılı çevre arasındaki ilişkileri anlamakta ele alınan metot, model ve araştırmaların akıllı mekanlar, bilimsel/akademik kurumlarda öğrenen çevreler ve akıllı kampüslerle nasıl uygulandığını değerlendirmektedir.