Mısır cipslerinde fumonisin tirad varlığının araştırılması

Fumonisinler, tarla küfü olan Fusarium cinsi küfler tarafından, en fazla Fusarium verticillioides (moniliforme) ve Fusarium proliferatum türlerinin ürettiği mikotoksinlerdir. Fumonisinler dünyada mısırın en yaygın kontaminantıdır. Fumonisin B1, B2, B3, A ve C serileri metabolitlerine sahip olup bunlardan en yaygın ve en toksik olan Fumonisin B1 (FB1) ikinci olarak Fumonisin B2 (FB2) toksinidir. Fusarium spp. küfler tarla küfleri olduğu için, FB1 mısırda tarlada oluşmaktadır. FB1 atlarda leucoencephalomalacia, domuzlarda pulmoner ödem ve atlarda karaciğer kanserine neden olduğu bilinmektedir. Mısır tüketimi fazla olan Dünya'nın birçok bölgesinde insanlarda özefagus kanseri nedeni olduğu kuvvetle düşünülmektedir. Fumonisinlerin karsinojenik, hepatotoksik, nefrotoksik ve embriyotoksik olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Uluslararası kanser araştırma ajansı (IARC) tarafından Grup 2B olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada, marketlerde satışı yapılan farklı markarlara ait mısır cipsi ve kahvaltılık mısır gevreği olarak 30 adet farklı numune alınmıştır. Örnekler methanol+asetonitril+su (25+25+50. v/v/v) ile ekstrakte edilmiştir. Ekstraksiyondan sonra C18 katı-faz kolondan geçirilerek azot gazı altında kurutulmuştur. Kurutulan ekstraktlar 200 μl asetonitril-su (50+50 v/v) ile çözülmüştür. Çözündürülen ekstraktlar birebir o-phthalaldehyde (OPA) türevlendirmesi yapılarak AOAC Offical Method 2001.04 göre kalibrasyonu yapılmış olan HPLC sisteminde okutulmuştur. Çalışılan 30 adet mısır cipsi ve gevreği örneğinden 27 (%90)'sinde FB1, 21 (%70)' inde FB2 belirlenen örneklerde toplam fumonisin (FB1+FB2) miktarları 4126 - 877,3 μg/kg arasında değişik oranlarda bulunmuştur. Gıda Kodeksine göre 4126 - 16,8 μg/kg arasında değişen miktarlarda toplam fumonisin belirlenmiş olup, 12 mısır cipsi örneğinde toplam fumonisin (FB1+FB2) miktarları, gıda kodeksinde verilen mısır bazlı limitlerin (800 ve 1000 μg/kg) üzerinde belirlenmiştir. Bunlar sırasıyla: 4126; 3079,8; 2921,7; 1787,9; 1677,9; 1658,6; 1355,4; 1307,0; 1137,5; 1065,9; 981,6; 877,3 μg/kg olarak saptanmıştır. Toplam fumonisin miktarı 4126-877 μg/kg arasında bulunan 12 örnek (%40) yönetmeliğe uygun bulunmamıştır. Bu çalışmada, 30 mısır cipsinin % 90' ında fumonisin B1, % 70'in de FB2 toksinine rastlanmıştır. Bu çalışma sonuçlarına göre, mısır cipslerinde FB1 3958,5 - 16,8 μg/kg; FB2 167,5 - 0,1 μg/kg arasında değişmiştir. 3 örnekte FB1 ve FB2 saptanmamıştır. 6 örnekte sadece FB1 saptanmış, FB2 saptanmamıştır