Multi-objective optimization in cement and textile industries using the triple-bottom-line accounting for sustainable production

Çevre felaketlerinde görülen artış ve büyüyen sosyal farkındalık neticesinde sürdürülebilirlik, organizasyonlar ve hükümetler için operasyon ve tedarik zinciri yönetiminin tasarımda bir mihenk taşı olmuştur. Üçlü bilanço sistemi muhasebesi, araştırmacılar ve uygulamacılar için sürdürülebilirliğin ana unsurları olan e-ekonomi, çevre ve toplum maddelerini içeren kapsamlı bir araç konumundadır. Şimdiye kadar yapılan araştırmalar çoğunlukla ekonomik amaçlara odaklanmış, yakın zamanda çoğunlukla çevresel unsurlara ağırlık verilmiştir. Bu üç unsuru aynı anda değerlendiren araştırmalar hala istenilen seviyede değildir. Bu yüzden, sürdürülebilirliği bir bütün olarak incelemek adına daha kapsamlı bir yaklaşım uygulanmıştır. TBL, sürdürülebilirliğin üç ana unsurunu dikkate alarak aynı anda karar vermeyi sağlayan bir yöntemdir. Bu tez çerçevesinde sürdürülebilirlik düşüncesini kullanarak, kaynak tüketen sanayiler özelinde tekstil ve çimento üretimine daha sistemli bir yaklaşım tarzı hedeflenmiştir. Önerilen yaklaşım tekstil ve çimento sanayiinde sürdürülebilirlik göstergelerini belirleme üzerine inşa edilmiştir. Daha sonra bu göstergelerin literatürde veya uygulamada henüz doğrulanmamış ise doğrulanması yolu takip edilmiş ve bir MOMILP geliştirilerek Pareto optimal çözümler üretilmiştir. Bu çalışmada doğrulama için 3S yöntemini kullandık. Bu yöntem "self", "scientific" ve "society" kavramlarını kullanarak (yöntem 3S ismini baş harflerden almaktadır) göstergelerin doğrulanmasını yapmaktadır. Daha sonra belirlediğimiz sürdürülebilirlik göstergelerini içeren genel bir MILP modelini tekstil ve çimento sektörü için formülize ettik. Son olarak, geliştirdiğimiz bu çok amaçlı optimizasyon problemleri özelinde iki farklı çözüm stratejisi kullandık: (i) Tekstil sanayi için geliştirilen MOMILP modeli için AUGMECON2 yaklaşımını tercih ettik ve dengeli karar vermek için Pareto çözümler ürettik. Aynı zamanda geliştirilen model için bir duyarlılık analizi de uygulayarak çözümler hakkında daha ileri fikirler sunduk. (ii) Çimento sanayi için çok amaçlı optimizasyon problemleri üzerinde yakın zamanda geliştirilen GoNDEFF yöntemini kullandık. Bu yöntemi kullanarak baskılanamayan çözüm noktaları ve etkin ikili çözüm kümesi ürettik.