Muş il merkezi içme suyu şebekesinde dezenfeksiyon yan ürünlerinin mevsimsel değişimlerinin izlenmesi ve halk sağlığına etkilerinin değerlendirilmesi

İçme suyu arıtımında kullanılan en yaygın ve en ucuz dezenfeksiyon yöntemi klorlamadır. Klor sadece suda bulunan parazit patojen mikroorganizmaları gidermemekte ayrıca ham su kaynaklarının yapısında bulunan doğal organik maddelerle (DOM), reaksiyona girerek insanlar üzerinde kanserojenik etkiler gösterebilen dezenfeksiyon yan ürünlerinin (DYÜ) oluşumlarına neden olmaktadır. Literatürde en bilinen ve en fazla oluşan yan ürün grupları trihalometanlar (THM'ler) ve (haloasetikasitler) HAA'lardır. Bir kısmı kanserojen olan DYÜ'lerin sudaki miktarlarının izlenmesi ve azaltılmasına yönelik çalışmalar halk sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Muş İl merkezine su sağlayan iki farklı şebekede HAA'ların mevsimsel ve mesafeye bağlı değişimlerinin izlenmesi ve halk sağlığına etkilerinin ortaya konmasıdır. Bu kapsamda 4 mevsimi içerecek şekilde örnekleme analiz çalışması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar sularda DOM miktarının 1 mg/L seviyesinin altında olmasına rağmen HAA düzeyinin zaman zaman sınır değerlerin üzerine çıkabildiğini ve halk sağlığı yönünden risk teşkil edebileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Muş, HAA'lar, DYÜ'ler, Dezenfeksiyon, Klor