Anne-kız ilişkisini anlatmak: Kleinci kuram ışığında Joyce Carol Oates'un son dönem romanları

Anne-kız ilişkisi, kariyeri elli yılı aşmış olan ünlü Amerikalı yazar Joyce Carol Oates'un eserlerindeki önemli temalardan biridir. 2000'li yıllarda yayımlanan I'llTakeYouThere (2002), Missing Mom (2005) ve Mudwoman (2012)1 başlıklı romanlar, yazarın anne-kız ilişkisinin özellikle psikolojik yönleri üzerine yoğunlaştığını göstermektedir. Bu üç roman, bebeklerin doğumdan sonraki ilk yıl içinde anneleriyle geliştirdikleri ilişkilerin yetişkinlik dönemine de yansıdığını savunan Avusturya kökenli İngiliz psikanalist ve kuramcı Melanie Klein'ın nesne ilişkileri kuramına göre incelenebilir. Klein'a göre, bir bebek psikolojik gelişim sürecinde başlıca iki aşamadan geçer: "paranoid-şizoid konum" ve "depresif konum." İlk konumda, bebek annesini bölük pörçük algılar: bu aşamada "iyi meme" ve "düşman meme" algısı ortaya çıkar. Bebek gereksinimleri karşılandığında, örneğin karnı doyurulduğunda, "iyi meme" algısı yaratır; ancak bu gereksinimleri giderilmezse engellendiğini hisseder ve "düşman meme" algısı yaratır. Tatmin ve kızgınlık, sevgi ve nefret arasında gidip gelen bebek zamanla ikinci önemli aşama olan "depresif konum"a girmeye başlar. Bu konumda artık annesini bir bütün olarak görmeye ve "iyi meme" ve "düşman meme"nin aynı annede var olduğunu kavramaya başlayarak suçluluk hissi gibi duygular içine girer, çünkü "iyi meme"nin kendi kızgınlığı yüzünden yok olduğunu zanneder. Bebeğin suçluluk hissi onu "onarım" yapmaya ve kaybettiğini düşündüğü "iyi meme" için yas tutmaya yönlendirir. Oates'un adı geçen üç romanının ortak özelliği, ana karakterlerinin annelerinin yokluğuyla başa çıkmaya çalışmalarıdır. Bu tez, romanların ana karakterlerinin Klein'in kuramındaki psikolojik aşamalara benzerlik gösteren içsel süreçlerden geçtiklerini savunmaktadır. Tez, Oates'un romanlarda anne-kız ilişkilerinin ne derece çapraşık olduğunu gösteren farklı öyküler yarattığını ve bu farklılıkları anlatım tekniğine de yansıttığını tartışacaktır.