Okul öncesi eğitim kurumlarında bulunan kitap merkezleri hakkında bir durum araştırması

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında yer alan kitap merkezlerinin mevcut durumunu öğretmen görüşleri ve yapılan gözlemler doğrultusunda çeşitli açılardan incelemek, elde edilen bulgular doğrultusunda değerlendirmeler yapmaktır. Araştırma, temel nitel araştırma desenine uygun olarak yapılandırılmış ve veri toplama yöntemi olarak görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışma grubunu ise İstanbul'un Kadıköy, Maltepe ve Esenler ilçelerinde görev yapan 55 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma kapsamında toplam 100 öğretmene ulaşılmış; ancak yalnızca soruları eksiksiz, içten ve derinlemesine yanıtlayan 55 öğretmenin verileri analize dahil edilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla 2024-2025 güz yarıyılı içerisinde öğretmenlerle çalıştıkları kurumlarda yüz yüze yapılan görüşmeler sonucunda toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmış; frekans ve yüzde değerlerinden, ayrıca katılımcı görüşlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın geçerlik ve güvenirliğini artırmak amacıyla, bir okul öncesi eğitimi ve bir Türkçe eğitimi alan uzmanından görüş alınmış, veriler ve bulgular karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre: Birçok sınıfta kitap merkezi bulunmamaktadır. Kitap merkezi bulunan sınıfların büyük çoğunluğunda sadece hikâye kitapları yer almaktadır. Kitap merkezi bulunmayan sınıflarda bu durumun temel nedenleri fiziksel yetersizlikler ve ekonomik kısıtlılıklardır. Öğretmenlerin önemli bir kısmı ekonomik kaygılar nedeniyle kitaplıkları yenileyemediklerini veya alternatif saklama yöntemleri geliştirdiklerini belirtmiştir. Kitap merkezi kurma sürecinde öğretmenler en fazla desteği velilerden aldıklarını ifade etmiştir. Kitap merkezinde vakit geçiren çocukların çoğunlukla sosyoekonomik düzeyi daha yüksek ailelerden geldiği sonucuna ulaşılmıştır.