Okul öncesi eğitim yapılarında montessori eğitim modeli'nin mimari tasarıma etkisinin belirlenmesi

Bu tez, farklı okul öncesi eğitim modellerinin mimari mekan algısı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Erken çocukluk eğitimi, bireyin bilişsel, duygusal ve sosyal gelişiminde kritik bir rol oynar. Bu dönemde kullanılan eğitim modelleri, çocukların öğrenme süreçlerini şekillendirirken aynı zamanda fiziksel çevreyle olan etkileşimlerini de belirler. Bu bağlamda, eğitim mekanlarının tasarımı, çocukların pedagojik, psikolojik ve sosyal gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında, dört farklı eğitim modeli incelenmiştir: Montessori, Reggio Emilia, Waldorf ve High Scope. Ancak, araştırmanın temel odağı Montessori eğitim modeli üzerine yoğunlaşmaktadır. Montessori modeli, çocuğun bireysel gelişimini destekleyen, özgür keşif alanları sunan ve duyusal deneyimleri teşvik eden bir öğrenme ortamı sunmaktadır. Bu doğrultuda, tezde Montessori eğitim modelinin mekansal gereksinimleri, sınıf düzeni, malzeme kullanımı, renk seçimi ve mobilya düzenlemeleri gibi faktörler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Araştırma, hem uluslararası hem de yerel düzeyde örnekler üzerinden yürütülmüştür. Dünyadan altı farklı Montessori anaokulu incelenmiştir. Türkiye bağlamında ise Gaziantep'te iki farklı anaokulu analiz edilmiştir. Bu okullara yapılan saha ziyaretleri sırasında mimari planlara ulaşılmış, fotoğraflamalar yapılmış ve okul yöneticileriyle kişisel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı, farklı okul öncesi eğitim modellerinin fiziksel mekan düzenlemeleri ile çocukların eğitim deneyimleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu kapsamda mekansal organizasyonun çocukların öğrenme sürecine etkileri analiz edilmiştir. Bulgular, eğitim modeline uygun olarak tasarlanan mekanların çocukların bilişsel gelişimlerini desteklediğini, özgüvenlerini artırdığını ve yaratıcılıklarını teşvik ettiğini göstermektedir. Bu çalışma, okul öncesi eğitim yapılarına yönelik mimari tasarımlar ve pedagojik yaklaşımlar arasındaki ilişkiyi açıklığa kavuşturmakta, eğitim yapılarının daha verimli ve gelişimsel açıdan zenginleştirilmiş mekanlar olarak tasarlanması gerektiğine dair önemli veriler sunmaktadır. Tez, okul öncesi eğitimde mimarlığın, eğitimdeki başarının önemli bir faktörü olduğuna dair farkındalık yaratmayı ve bu alandaki akademik literatüre katkıda bulunmayı hedeflemektedir.