Ortaokul öğrencilerinin yazma eğilimleri ve yazma özerklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Yazma, duyguları ve düşünceleri belli kurallar çerçevesinde bir plan dâhilinde yarınlara aktarma becerisidir. Yazma eğilimi, yazma eylemine yatkınlık, yazma özerkliği ise öğrencilerin yazma sorumluluğunu alarak yazma sürecini yönetmeleri, sürece uygun yöntem ve teknikleri belirleyip, strateji geliştirmeleri ve düzenlemeleridir. Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin yazma eğilimleri ile yazma özerklikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve açıklamaktır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında ortaokul seviyesindeki 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrenciler meydana getirmektedir. Araştırmanın alt evrenini Kütahya il merkezinde bulunan dört resmi okulda 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 261'ı kız, 249'u erkek olmak üzere toplam 510 katılımcıdan oluşmaktadır. Bu katılımcılardan 107'si 5, 179'u 6, 115'i 7, 109'u ise 8. sınıftır. Katılımcılar rastgele yöntemle belirlenmiştir. Çalışmada bir nicel araştırma modeli olan ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Veriler, Piazza ve Siebert (2008) tarafından geliştirilip İşeri ve Ünal (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Yazma Eğilimi Ölçeği" (Writing Disposition Scale) ve Deniz (2023) tarafından geliştirilen "Yazma Özerkliği Algısı Ölçeği" kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken değişken olarak; katılımcıların cinsiyetleri, sınıf düzeyleri kullanılmıştır. Analizler SPSS, LISREL ve AMOS programları yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda cinsiyet ile yazma özerkliği ve yazma eğilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ortalama farklılığı tespit edilmiştir. Bu farklılıklar incelendiğinde; yazma özerkliği bakımından kız katılımcıların yazma özerkliği düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmüştür. Yazma eğilimleri bakımından ise kız öğrencilerin yazma eğilimi düzeylerinin erkek öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yazma özerkliği boyutu bakımından; 5. sınıf düzeyindeki katılımcıların yazma özerkliği düzeyleri 6. sınıf düzeyindeki, 7. sınıf düzeyindeki ve 8. sınıf düzeyindeki katılımcılarla göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yazma eğilimleri boyutu için ise 5. sınıf düzeyindeki katılımcıların yazma eğilimleri düzeyleri 6. sınıf düzeyindeki, 7. sınıf düzeyindeki ve 8. sınıf düzeyindeki katılımcılarla göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca yazma özerkliği ile yazma eğilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir pozitif yönlü ve ortalama şiddette bir korelasyon ilişkisi tespit edilmiştir.