Özdüzenleyici piyano öğretiminin performans başarısı, çalışma alışkanlığı ve tutum üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı, özdüzenleyici piyano öğretiminin öğrencilerin performans başarıları, çalışma alışkanlıkları ve tutumları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla nicel ve nitel metodolojilerin bir arada bulunduğu açımlayıcı sıralı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, nicel boyut bakımından ön test-son test kontrol gruplu eşleştirilmiş yarı deneysel deseni; nitel boyut bakımından durum çalışması desenini bir arada bulundurmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılının birinci döneminde, Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir Güzel Sanatlar Lisesi 10. sınıfında öğrenim gören 6'sı deney, 5'i kontrol grubu olmak üzere 11 müzik öğrencisinden oluşmaktadır. 10 haftalık deney işlemi süresince piyano dersinin öğrenme-öğretme etkinlikleri kapsamında deney grubu öğrencilerine TÜBİTAK tarafından desteklenen özdüzenleyici piyano öğretim modeli uygulanırken; kontrol grubu öğrencilerine düz anlatım yöntemi uygulanmıştır. Kontrol ve deney gruplarının düzeylerini olabildiğince eşitlemek ve piyano performans başarısı için yapılacak ölçme ile ilgili nitelik ve niceliklere ulaşmak amacıyla Denklik Testi Değerlendirme Formu hazırlanmıştır. Çalışmanın nicel verilerinin elde edilmesinde 10. sınıf piyano dersi öğretim programında (MEB, 2016) yer alan kazanımlar kapsamında geliştirilen "piyano performansı değerlendirme formu", Küçükosmanoğlu ve diğerleri (2016b) tarafından geliştirilen "bireysel çalgı çalışma alışkanlıkları ölçeği" ve Tufan ve Güdek (2008) tarafından geliştirilen "piyano dersine yönelik tutum ölçeği" kullanılırken; nitel verilerin elde edilmesinde 3 uzman görüşü çerçevesinde geliştirilen "yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler, SPSS 20.0 istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde öncelikli olarak Kendall's W puanlayıcılar arası uyuma bakılmış ve öğrencilerin piyano performans puanlarına yönelik deneysel işlem öncesi ve sonrası puanlayıcıların verdikleri performans puanlarının anlamlı derecede uyumlu olduğu görülmüştür. Çalışma grubunun ortalamaları normal dağılım göstermediğinden dolayı nicel verilerin analizinde parametrik olmayan istatistik teknikleri kullanılmıştır. Deney işlemi öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test puanlarının analizinde küçük ve ilişkisiz grupların sıra ortalamalarının karşılaştırıldığı Mann-Whitney U Testi ve ilişkili grupların sıra ortalamalarının karşılaştırıldığı Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmış ve etki büyüklüğü (r) değerleri hesaplanmıştır. Nitel veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda deney grubunun piyano performansı değerlendirme formu, bireysel çalgı çalışma alışkanlıkları ölçeği ve piyano dersine yönelik tutum ölçeğinden aldıkları ön test ve son test puanları arasında son test lehine yüksek düzeyde olumlu yönde anlamlı bir farklılık bulunurken; kontrol grubunun bu form ve ölçeklerden aldıkları ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Özdüzenleyici piyano öğretimi sürecinin, deney ve kontrol grubunun piyano performansı son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmazken; deney ve kontrol grubunun çalışma alışkanlıkları ve tutum son test puanları arasında deney grubu lehine yüksek düzeyde olumlu yönde anlamlı bir farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Nitel verilerin anilizi sonucunda ise özdüzenleyici öğretim sonucunda deney grubu öğrencileri; piyanoda teknik seviyelerinin yükseldiğini, eser hâkimiyetlerinin arttığını, eserleri hızına uygun çalabildiklerini, müzikal yorum becerilerinin ve eserleri yapabileceklerine olan inançlarının geliştiğini; notaları ve parmak numaralarını hızlı okuma alışkanlığı, deşifre okuma alışkanlığı, çalma tekniklerine, nüans terimlerine ve hatalara yönelik çalışma alışkanlığı; planlı, programlı, düzenli, disiplinli, bilinçli, verimli, pratik ve stratejik çalışma alışkanlıkları kazandıklarını; sorumluluk bilinci kazanma; sevgi, ilgi, istek, heyecan duyma; önem ve özen gösterme; güdülenme yönünde derse karşı olumlu tutum geliştirdiklerini vurgulamışlardır. Anahtar Sözcükler: Özdüzenleyici Öğretim, Piyano Öğretimi, Performans Başarısı, Çalışma Alışkanlığı, Tutum