Özel yetenekli ve normal gelişim gösteren ortaokul öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile algıladıkları ebeveyn tutumları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı özel yetenekli olarak tanılanmış ortaokul öğrencilerinin sosyal beceri düzeylerinin normal gelişim gösteren akranlarından farklılaşıp farklılaşmadığının ortaya konması ve sosyal beceri düzeyleri ile algılanan ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Karabük ilinde eğitim gören 329 normal gelişim gösteren ortaokul öğrencisi ile Karabük ve Zonguldak illerindeki Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitim gören 200 özel yetenekli ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler Anne Baba Tutum Ölçeği, Sosyal Beceri Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde İlişkisiz Örneklemler T Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda algılanan anne baba tutumunun kabul/ilgi ve kontrol/denetleme alt boyutlarının özel yetenekli olma durumuna göre farklılaşmadığı, özel yetenekli çocukların algıladıkları psikolojik özerklik düzeyinin normal gelişim gösteren çocuklarınkinden daha düşük olduğu görülmüştür. Özel yetenekli öğrencilerin sosyal beceri düzeylerinin, normal gelişim gösteren öğrencilerin sosyal beceri düzeylerinden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hem özel yetenekli hem de normal gelişim gösteren öğrencilerin sosyal beceri düzeyleri ile algılanan ebeveyn tutumlarından kabul/ilgi ve kontrol/denetleme boyutu arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Sosyal beceri düzeyleri ile algılanan ebeveyn tutumlarından psikolojik özerklik boyutu arasındaki ilişki incelendiğinde ise değişkenler arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Sosyal beceriyi sırasıyla ebeveynlerin kabul/ilgi ve kontrol/denetleme tutumları ile özel yeteneklilik yordamaktadır. Tüm bu bulgular literatür çalışmaları kapsamında tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.