Politik konjonktür teorileri; Geleneksel fırsatçı model Türkiye uygulaması

Politik Konjonktür Dalgalanmalar teorisi analizlerinde beklentilerin kullanımı açısından iki farklı yaklaşım mevcuttur. Adaptif beklentileri kabul etmekle oluşturulan yaklaşımlar geleneksel yaklaşım olarak adlandırılırken rasyonel beklentileri dikkate alarak oluşturulan yaklaşımlar modern yaklaşımlar olarak bilinir. Her iki yaklaşımda kendi içinde Fırsatçı ve Partizan yaklaşım olmak üzere alt ayrımları mevcuttur. Fırsatçı modelde politikacılar, seçilme şanslarını artırmak amacıyla ekonomiyi kendi çıkarları doğrultusunda manipüle ederler. Seçimlerden önce toplam talebi artırıcı politikalar izlerken, seçimlerden sonra ortaya çıkan enflasyonist baskıları azaltıcı politika değişikliğine giderler. Partizan modelde esas olan destekleyici seçmen kitlesinin taleplerinin karşılanmasıdır. Politikacılar onlara yönelik politikalar uygulayarak oylarını kazanmaya çalışırlar. Bu politikaların uygulanması ise politik konjonktür dalgalanmalarına yol açmaktadır. Bu çalışmada politik konjonktür dalgalanmalar teorisi bağlamında Türkiye'de geleneksel fırsatçı modelin varlığı test edilmiştir. Bu doğrultuda, geleneksel model çerçevesinde, 2003-2019 yılları arasında yapılan 2007, 2011, 2015 ve 2018 genel seçimleri incelenmiştir. Çalışmada fırsatçı model için gayri safi yurt içi hasıla, cari transferler, işsizlik oranı, kamu harcamaları, para arzı, yurt içi krediler, kamu bankaları kredileri, enflasyon oranı çeyrek dönemlik verileri kullanılmıştır. Analiz kısmında Alesina, Cohen ve Roubini 'nin 1992 yılında OECD ülkeleri ve endüstriyel ülkeler için yaptıkları çalışmalarında kullandıkları otoregresif modelden faydalanılmıştır. Geleneksel fırsatçı modelin analizinden elde edilen bulgulara göre, milletvekili genel seçimlerinin kamu harcamaları, kamu bankaları kredileri, yurt içi krediler, M2 para arzı ve enflasyon üzerinde etki yarattığı görülmüştür. İncelenen diğer değişkenlerde genel seçimlerin, kullanılan değişkenler üzerinde politik konjonktür dalgalanmalar yarattığına ilişkin kanıtlara ulaşılamamıştır. Bu durum iktidar partisinin seçim dönemlerinde uyguladığı politikaların farklı olduğu, böylece politik konjonktür dalgalanmalarının oluştuğunu göstermektedir.