Sarıkum Gölü'nde ötrofikasyona neden olan kirleticiler ve kaynakları

Karadeniz ' in sayılı ''Uluslararası Sulak Alan" kriterlerine sahip olan Sarıkum Göl'ü 1987 yılında ''Tabiatı Koruma Alanı '' kabul edilirken gölün çevresi 1991 yılında ''Doğal Sit Alanı '' olarak ilan edilmiştir. Sarıkum Gölü, çevresindeki yerleşim yerlerinden gelen evsel atıklara ve tarımsal alanlarda kullanılan kimyasal maddelere maruz kalmaktadır. Gölün deniz bağlantılı kanalı ve göle kaynak oluşturan dereler göl için tehlike arz etmektedir. Göl bu kaynaklardan gelen besin maddeleri sebebiyle kirlenmekte ve en önemlisi su kalitesi problemi olan ötrofikasyon ile karşı karşıya kalmaktadır. Sarıkum Gölü'nde ötrofikasyona neden olan kirleticiler ve kaynaklarının kirlilik düzeyini ve gölü ne şekilde etkilediğini tespit etmek amacıyla çalışma alanı olarak seçilmiştir. Kasım 2016- Temmuz 2017 tarihleri arasında 7 farklı istasyondan alınmış olan su örneklerinin analizleri yapılmış ve mevsimsel olarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla yüzeyden alınan su örneklerinde ölçülen bazı fiziko-kimyasal parametrelerin yıllık ortalama değerleri; pH 8.23, sıcaklık 15.41°C, tuzluluk 3.46 Psu, çözünmüş oksijen 3.7 mg/L, oksidasyon redüksiyon potansiyeli 94.23 mV, toplam çözünmüş madde 1747.8 mg/L, iletkenlik 6553.41 µS/cm, amonyum azotu 0.045 mg/L, fosfat fosforu 0.224 mg/L, silisyum1.918 mg/L, nitrit azotu 0.077 mg/L, nitrat azotu 1.130 mg/L, klorofil-a 4.513µg/L, toplam askıda katı madde 0.029 mg/L, anyonik deterjan 0.0449 mg/L olarak tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin, "Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Kalite Kriterleri Yönetmeliği" ne göre en yüksek pH, amonyum nitrojen, nitrit nitrojen, klorofil-a ve anyonik deterjan miktarları ile 5. ve 7. istasyonlar olduğu belirlenmiştir. Bu durum Sarıkum Gölü'nü temsil eden bu iki istasyonun gölün kirlilik düzeyinin ötrofikasyondan hiperötrofikasyona doğru ilerlediğini göstermiştir. Çalışma sonucunda Sarıkum Gölünde belirlenen istasyonların tarımsal ve çevresel kaynaklı kirleticilere maruz kaldığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ötrofikasyon, fiziko-kimyasal, Sarıkum Gölü, Sinop, Karadeniz Bölgesi.