Reçine üretim fabrikası atıksularının arıtılabilirliğinin tekno-ekonomik değerlendirilmesi

Endüstriyel atık sular, genellikle farklı ve toksik kirletici çeşitleri içermeleri nedeniyle arıtma süreçlerinde ciddi zorluklar yaratmaktadır. Bu tür atıksuların karakterizasyonları farklılık gösterdiğinden, spesifik ve evrensel bir arıtım yöntemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, endüstriyel atıksuların arıtımı veya bertarafı, detaylı karakterizasyon ve arıtılabilirlik çalışmaları yapıldıktan sonra uygun bir yöntemle gerçekleştirilmelidir. Bu tez çalışmasında, ülkemizde etkin arıtımı yapılamayan ve genellikle enerji gereksinimi yüksek, pahalı ve çevresel açıdan uygun olmayan yakma yöntemiyle bertaraf edilen reçine üretim fabrikası atıksularının arıtım potansiyeli incelenmiştir. Reçine üretim fabrikası atıksuları, rekalsitrant içeriği yüksek ve karakteristiği üretilen reçinenin türüne göre değişen kompleks bir yapıya sahiptir. İlk olarak, karakterizasyon çalışmaları kapsamında, üretim sürecinden kaynaklanan yoğun organik kirlilik içeriği belirlenmiştir. Atıksu, yüksek seviyelerde kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) (19875 mg/L), toplam organik karbon (TOK) (6143 mg/L) ve biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOİ5) (5879 mg/L) içermektedir. Genel toksisite testleri, atıksuyun tatlı su organizmaları Daphnia sp. için hacimsel olarak LC50=%1.25; anaerobik ve aerobik karışık kültürler için ise sırasıyla 24 saatlik IC50=%16.1 ve 48 saatlik IC50=%15.0 seviyelerinde toksik ve inhibe edici olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen karakterizasyon sonuçları doğrultusunda uygulanan arıtım yöntemleri, biyolojik arıtımın atıksu arıtımında etkili bir çözüm olduğunu göstermiştir. Sürekli beslemeli tam karışımlı aktif çamur sisteminde, %80 atıksu oranında KOİ giderim verimi %98,25 olarak elde edilmiştir. Bu sonuç, biyolojik arıtımın çevresel etkiyi azaltmak ve su kaynaklarını korumak için önemli bir adım olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın son aşamasında tekno-ekonomik bir değerlendirme yapılmıştır. Bu arıtım yönteminin ekonomik değerlendirmesi yapıldığında, reçine üretim fabrikası atıksularının biyolojik arıtımının 39,88 $/m3 olduğu belirlenmiştir.