Refik durbaş'ın şiirlerinde toplumcu gerçekçi ögeler

Refik Durbaş, Türk edebiyatında 1960 sonrası toplumcu gerçekçi şiirin önemli temsilcilerinden biridir. Şiirlerinde bireysel duyarlılıkları tümüyle dışlamayan ancak esas olarak emekçi sınıfların yaşam gerçekliğini, yoksulluğu ve sosyal adaletsizlikleri merkeze alan bir poetika geliştirmiştir. Bu çalışma, Durbaş'ın şiirindeki toplumcu söylemi çözümlemeyi; işçi sınıfına, ezilen kesimlere ve gündelik hayatın sert gerçeklerine yaklaşımını ortaya koymayı hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemiyle ve doküman analizi tekniğiyle yürütülen incelemede, şairin eserlerinde baskın olarak emek süreçleri ve işçi sınıfının varoluş mücadelesi, toplumsal eşitsizlik ve sınıfsal çelişkiler, yoksulluğun gündelik hayata yansımaları, direniş estetiği ve umut temsilleri gibi temalar öne çıkmaktadır. Ayrıca Durbaş'ın şiir kişileri arasında özellikle usta-çırak ilişkilerinin öne çıktığı da görülmektedir. Erken döneminde II. Yeni'nin imgesel dilinden etkilenen şair, zamanla daha yalın ve anlatımcı bir üslup benimsemiştir. Kullandığı öyküleyici anlatım teknikleri sayesinde, emekçilerin yaşam deneyimlerini şiirsel bir duyarlılıkla betimlemeyi başarmıştır. Bu poetik tercihler, onun toplumcu gerçekçi çizgisine de birçok yönden olumlu katkılar sağlamıştır.