Common side effects, adherence and satisfaction of patients using biological therapies for rheumatologic diseases

Biyolojik ajan kullanımı romatolojik hastalıkların (RD) prognozunu önemli ölçüde iyileştirmektedir. İyi terapötik etkilerine rağmen, aynı zamanda da birçok hasta bu tedavilere yeterince yanıt vermemektedir. Çalışmanın amaçı, biyolojik ilaçların yaygın yan etkilerinin, hasta memnuniyeti ve uyuncunun değerlendirilmesi ile tedavi sırasındaki engellerin gözlemlenmesidir. Üçüncü basamak bir hastanenin romatoloji servisinde anket aracı kullanılarak tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma yapılmıştır. Biyolojik ilaç kullanmakta olan ve bir RD tanısı konan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Anket, mevcut çalışma ortamı içinde kabul edilip, değiştirilmiştir ve yüzyüze validasyon ile çift yönlü Türkçe-İngilizce çeviri yapılarak hazırlanmıştır. Çalışmanın etik kurul tarafından onayı alındıktan sonra başlanmış ve çalışma öncesinde hastalardan yazılı bir onam formu alınmıştır. İstatistiksel analiz SPSS versiyon 25 kullanılarak yapılmıştır. Çalışmaya 80 hasta davet edilmiş ve çalışma sonunda 60 hasta (%75) dahil olmuştur. Çalışmaya katılan hastalardan %76.7'si kadındır ve hastaların ortalama yaşı 50.85 ± 1.7'dir. Ortalama biyolojik ilaç kullanım süresi, infliksimab kullanan hastalarda (6.48 ± 0.78 yıl) diğerlerine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0.017). Hastaların çoğunluğu ise (%63.33) ilk kez biyolojik ilaç kullanmaktadır. Daha önce biyolojik ilaç tedavisini bırakanların en yaygın nedeni etkisizliktir (%55), bunu infüzyon reaksiyonları (%24) izlemektedir. Yaygın yan etkilerler; uykusuzluk (%18.33), baş ağrısı (%15), yorgun hissetme (%15), kas sertliği (%13.33), bulanık görme (%11.66) ve hareket etmekte güçlük (%11.66) şeklindedir. Sonuç olarak, bulgular, biyolojik tedavinin tolere edilebilir ve yan etkilerinin az olduğunu, ayrıca biyolojik ajan bırakma oranın en fazla etkisizlik nedeni ile yaşandığını göstermektedir. Anahtar kelimeler: Biyolojik ilaçlar, yan etki, tedavi memnuniyeti, ilaç bırakma