Sanal sanat galerileriyle işlenen sosyal bilgiler dersinin pedagojik sanat eleştiri ve eleştirel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi

İçinde yaşanılan toplumun kültürünü ve ortak evrensel ögeleri aktaran sosyal bilgiler dersinde sanatsal ürünlerden eğitsel bir araç olarak yararlanılabilir. Sanat temelli sosyal bilgiler derslerinde her zaman bir sanat galerisinden yararlanmak olanaklı olmayabilir. Böyle durumlarda sanatsal içerik sanal sanat galerileri ile sunulabilir. Bu araştırmanın temel amacı sanal sanat galerileriyle işlenen sanat temelli sosyal bilgiler derslerinin ortaokul öğrencilerinin sanatsal eleştiri ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisinin belirlenmesinin yanı sıra uygulama sürecinin ortaokul öğrencilerinin görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. Yöntem desenlerinden gömülü karma desenle yapılan bu araştırmanın nicel boyutu ön-test- son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen biçiminde, nitel boyutu ise temel nitel araştırma biçiminde desenlenmiştir. Bu araştırma 2022-2023 eğitim- öğretim yılı bahar döneminde Afyonkarahisar il merkezinde bulunan bir devlet okulunun 5. sınıfına devam eden toplam 29 ortaokul öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak '' Pedagojik Sanat Eleştirisi Yeterlilik Algısı Ölçeği'' ve ''Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği'' kullanılmış olup nitel veri setini araştırma süreci boyunca öğrenciler tarafından tutulan ders günlükleri ve araştırma sonunda yapılan yüz yüze görüşmeler oluşturmaktadır. Nicel veriler wilcoxon işaretli sıralar testi ile nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda sanal sanat galerileriyle işlenen sanat temelli sosyal bilgiler derslerinin ortaokul öğrencilerinin pedagojik sanat eleştirileri üzerinde ve eleştirel düşünme becerileri üzerinde anlamlı bir farklılık yarattığı belirlenmiştir. Nitel sonuçlar da nicel sonuçları destekler niteliktedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak sanal sanat galerileriyle işlenen sanat temelli sosyal bilgiler derslerinin farklı beceriler üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik farklı sınıf düzeylerinde ve öğrenme alanlarında eylem araştırması ya da deneysel araştırmalar gerçekleştirilmesi önerilebilir.