Seyreltme suyu ph değerinin EC formülasyonun ev sineği (musca domestica) üzerindeki biyolojik etkinliği ile ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmada, etkin madde olarak Cypermethrin (Asmetrin®) ve Cyfluthrin (Ciftox®) biyosidal ürünlerinin ev sineği (Musca domestica L.) popülasyonları üzerindeki etkinliği; seyreltme suyu pH düzeyi, temas süresi ve uygulama zamanının biyolojik etki üzerindeki rolü çerçevesinde kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada, Asmetrin® ürünü için 0,025 g aktif içerik (a.i.)/m² ve Ciftox® ürünü için 0,03 g a.i./m² dozları kullanılmış; üç farklı pH düzeyi (5,5; 7,0 ve 8,5), üç uygulama zamanı (başlangıç, 48. saat ve 120. saat) ile hem yerel hem de duyarlı ev sineği popülasyonları üzerinde, 5, 10, 15 ve 30 dakika sonrası knock-down (KD) ve 24 saat sonrası ölüm oranları değerlendirilmiştir. Denemeler, faktöriyel deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüş ve elde edilen veriler çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda; temas süresi, uygulama zamanı, pH düzeyi, böcek popülasyonu ve biyosidal ürün faktörlerinin tamamının biyosidal etkinlik üzerinde anlamlı etkilerinin olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, faktörler arasındaki çeşitli ikili ve üçlü etkileşimlerin de istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, Asmetrin® ürününün hafif bazik ortamlarda (pH 7,0-8,5), Ciftox® ürününün ise asidik koşullarda (pH 5,5) daha yüksek etkinlik gösterdiğini; her iki ürünün de başlangıç koşullarında en üst düzeyde etkiye ulaştığını, ancak 48 ve 120 saat sonraki rezidüel etki nedeniyle ürünlerin etkinliklerinin azaldığını ortaya koymuştur. Özellikle ilk 15-30 dakikalık temas süresinde baygınlık oranı etkinliğinin en üst düzeye çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca, her iki ürünün de duyarlı popülasyon üzerinde daha yüksek ölüm oranı oluşturduğu tespit edilmiştir. Probit analiz sonuçları, %50 baygınlık süresi (LT50) değerlerinin 3 dakikadan 27 dakikaya kadar geniş bir aralıkta değiştiğini göstermekte olup, bu değerler biyosidal ürünlerin etkinliğinin pH ve ev sineğinin biyolojik duyarlılığına bağlı olarak önemli ölçüde farklılaştığını ortaya koymaktadır. Veriler, uygulama stratejilerinin optimize edilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Elde edilen sonuçlar, seyreltme suyu pH değerinin EC formülasyonlarının biyolojik etkinliğinde belirleyici bir unsur olduğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma; biyosidal ürünlerin optimum etkinliğinin sağlanabilmesi için pH düzeyinin, uygulama zamanının ve temas süresinin dikkatle yönetilmesi gerektiğini ortaya koymakta ve insan yaşama alanlarında zararlı kontrolünde daha etkili ve sürdürülebilir stratejilerin geliştirilmesine bilimsel bir zemin sunmaktadır.